Opinie

Anoniem in het parallelle universum

Een boek dat probeert klimaatscepsis serieus te nemen en neutraal te beoordelen, kan natuurlijk beter niet De twijfelbrigade heten. Maar al snel blijkt dat auteur Jan Paul van Soest zeker geen neutrale beschouwer is. De denigrerende ondertoon van de titel past bij de verontwaardiging (en verwondering) die voor Van Soest aanleiding waren voor zijn boek.

Zoals Van Soest in zijn voorwoord al schrijft, zijn de wetenschappers zelf de échte sceptici. Twijfelen, nieuwe vragen formuleren en alles (behalve natuurlijk dat één en één twee is) steeds weer ter discussie stellen, vormen de basishouding van iedere wetenschapper. Degenen die de geuzennaam klimaatsceptici hebben gekregen zouden misschien beter pseudosceptici, ontkenners of cynici genoemd kunnen worden, zegt Van Soest.

Maar ‘sceptici’ zijn er in soorten en maten, zegt Van Soest. Hij komt tot het volgende lijstje:

  1. trend-sceptici. Het klimaat verandert altijd, maar niet op de manier die de wetenschap beschrijft.
  2. attributie-sceptici. Er is wel opwarming, maar die komt niet door de mens.
  3. effect-sceptici. Opwarming bestaat wel, maar stelt niet veel voor (CO2 is goed voor de aarde en/of de mens past zich wel aan).
  4. kosten/baten-sceptici. Het aanpakken van klimaatverandering is duurder dan de mogelijke schade door de opwarming.
  5. hoogmoed-sceptici. Het is ijdel om te denken dat de mens aarde, Gods schepping, zo sterk kan beïnvloeden.
  6. motief-sceptici. Klimaatwetenschappers hebben het socialisme vervangen door de ecologie als een ideologie om de wereld naar hun hand te zetten.
  7. vrijemarkt-sceptici. Laat de markt zijn werk doen en alles komt goed.

Sommige sceptici behoren tot meerdere categorieën. Zo zijn bijvoorbeeld degenen die de uitkomsten van de klimaatwetenschap om religieuze redenen afwijzen vaak tegelijkertijd aanhangers van het vrije-marktdenken.

Dus elke alternatieve benaming zou een deel van de groep uitsluiten. Dat zou de discussie niet ten goede komen, erkent hij. En bovendien alleen maar leiden tot verdere polarisatie. Dus, schoorvoetend, gebruikt hij dan maar de term klimaatsceptici.

Daarmee heeft hij ongetwijfeld de groep die hij beschrijft al meteen behoorlijk tegen zich in het harnas gejaagd. Dat zou wel jammer zijn. Want Van Soest heeft een volgens mij geslaagde poging gedaan om de controverses over de klimaatwetenschap in kaart te brengen. Hij beschrijft hoe de sceptici leven in een soort ‘parallel universum’ met eigen conferenties, boeken, rapporten en tijdschriften die als het ware een spiegelbeeld vormen van de reguliere klimaatwetenschap – in de hoop daarmee een groter effect te sorteren.

De ruimte ontbreekt hier om in detail in te gaan op alle aspecten van De twijfelbrigade. Wie een beetje wegwijs wil worden in de wondere wereld van het klimaatdebat doet er goed aan het te lezen. Dat geldt zeker voor degenen die de reacties onder mijn blogjes volgen. Of het nu gaat over Svensmark, de zon, McKitrick, de hockeystick, Milankovic, de Oregon Petitie of Roy Spencer – alles en iedereen komt langs, met uitleg over positie en betekenis in het debat.

Voor één keer permitteer ik me daarom hier een kleine verantwoording over de discussies op dit blog af te leggen – om daarna weer gauw over te gaan op de inhoud. In principe zijn alle reacties welkom, zolang ze over de inhoud gaan. Ik oordeel niet over de kwaliteit van de argumentatie. En ik laat mij niet op de sceptisch-alarmistische meetlat leggen – al weet ik uit veel reacties dat velen dat natuurlijk al lang hebben gedaan.

Anonieme reacties laat ik toe zolang ze inhoudelijk van aard zijn. Juist in de klimaatdebat wekken anonieme reageerders wel de indruk dat ze ‘iets’ te verbergen hebben. Dat beschouw ik als een zwaktebod. Maar in een wereld waar de twijfelbrigade volgens Van Soest doelbewust een parallel universum heeft gecreëerd, is ook dat (helaas) een deel van het debat.

 

Paul Luttikhuis
Blogger

Paul Luttikhuis

Buitenlandredacteur Paul Luttikhuis volgt op dit blog nieuws over klimaatverandering. Hij schrijft over sociale en economische gevolgen, over manieren waarop landen zich daarop voorbereiden, over nieuwe wetenschappelijke inzichten en over de onderhandelingen na ‘Parijs’. Regelmatig zullen gastauteurs hun licht laten schijnen op deze thema’s.