‘Teeven gaf onjuiste informatie na zelfmoord asielzoeker’

De Tweede Kamer spreekt vandaag met Teeven over de medische zorg aan vreemdelingen. Foto ANP / Martijn Beekman

De informatie die staatssecretaris Fred Teeven aan de Tweede Kamer heeft gestuurd over de zelfmoord van een Armeense asielzoeker, is onjuist. Dat schrijft de advocaat van de man in een brief aan de Tweede Kamer. Zij vindt dat de Inspectie voor de Gezondheidszorg onderzoek moet doen naar de zelfmoord.

Vandaag spreekt de Tweede Kamer met staatssecretaris Fred Teeven (Veiligheid en Justitie, VVD) over de medische zorg aan vreemdelingen. Een politiek gevoelig onderwerp sinds vorig jaar de Russische asielzoeker Aleksandr Dolmatov zelfmoord pleegde in vreemdelingendetentie. Teeven overleefde toen een motie van wantrouwen door het parlement te beloven dat hij meer ‘menselijke maat’ in het vreemdelingenbeleid zou brengen.

Sindsdien deden zich meerdere incidenten voor waardoor de linkse oppositie twijfelt of het beleid is verbeterd. Zo staat vanavond de zelfmoord van de Armeniër, Artavazd Gasparyan, op de agenda. De Immigratie- en Naturalisatiedienst wilde hem terugsturen naar Duitsland, terwijl hij daar juist zeer angstig voor was. Voor het zover kon komen, pleegde de man zelfmoord nabij het asielzoekerscentrum waar hij verbleef.

‘IND nam gevaarlijk risico’

De IND heeft een „onnodig en gevaarlijk risico genomen” met het besluit om Gasparyan terug te sturen, schrijft zijn advocaat Eva van den Hombergh. De man had zware psychische problemen, en dacht dat de Duitse en Armeense geheime diensten een afluisterapparaatje in zijn neus hadden geplaatst.

Op 25 april schreef Teeven de Kamer een brief met uitleg over de gang van zaken rond Gasparyan. Volgens de staatssecretaris is zijn psychische gesteldheid „steeds binnen de keten gedeeld”. Dat klopt volgens Van den Hombergh niet: na een crisisbeoordeling eind maart was bijvoorbeeld de arts van het Gezondheidscentrum Asielzoekers (GCA) niet bekend met de psychiatrische geschiedenis van Gasparyan. De advocaat heeft toen zijn medische informatie doorgefaxt.

Maar voor die tijd trokken de crisisdienst en de huisarts van de GCA wel al een conclusie. Uit het medisch dossier: „Geen noodzaak psychiatrische beoordeling, klachten proceduregerelateerd.” Dreiging met zelfmoord komt bij uitgeprocedeerde asielzoekers vaker voor. In dit geval was het een „kwalijke conclusie”, schrijft de advocaat, omdat haar patiënt wel degelijk psychiatrische problemen had.

‘Zorg voor psychiatrische vreemdelingen zorgpunt’

De Onderzoeksraad voor de Veiligheid deed na Dolmatov onderzoek naar de medische zorg in de vreemdelingenketen. De raad noemt de medische overdracht van gegevens en de zorg voor psychiatrische vreemdelingen expliciet als zorgpunten. Zonder behandeling „kan het gebeuren dat vreemdelingen met onbehandelde psychotrauma’s op straat belanden en daar een risico vormen voor zichzelf en hun omgeving”.

    • Annemarie Kas