Licht of zwaar – al het seksueel geweld tegen kinderen is ernstig

Seksueel geweld treft heel veel kinderen. De Nationale Rapporteur rekent daar ook jongeren bij die ongewild porno zien op internet.

Internet is het terrein van kinderlokkers geworden waar ‘cyberpedofielen’ zich voordoen als iemand anders.
Internet is het terrein van kinderlokkers geworden waar ‘cyberpedofielen’ zich voordoen als iemand anders. Foto Hollandse Hoogte

Naar schatting 62.000 kinderen per jaar worden in Nederland voor de eerste keer slachtoffer van seksueel geweld. Dat bleek gisteren uit een nieuw rapport van Corinne Dettmeijer, de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen. Meisjes overkomt seksueel geweld vaker: 41 procent van hen krijgt ermee te maken tegenover 23 procent van de jongens.

1 Dat betekent dat 1 op de 3 kinderen te maken krijgt met seksueel geweld. Waar is dit cijfer op gebaseerd?

Op een brede definitie. Onder seksueel geweld vallen lichte en ernstige vormen, met en zonder aanraking, zo staat in het rapport. Dus van ongewild porno zien tot ongewenste aanrakingen tot gedwongen geslachtsgemeenschap. Denk aan online seksfilmpjes waarmee kinderen ongewild worden geconfronteerd, seksueel getinte berichtjes die zij ontvangen van een klasgenoot tot aan verkrachtingen.

De onderzoekers wijzen er zelf op dat een brede definitie hoge cijfers oplevert. Ze verwijzen daarbij naar een internationale metastudie over seksueel geweld, waaruit blijkt dat de cijfers van slachtoffers van seksueel geweld enorm uiteenlopen, namelijk van 0,1 procent tot 71 procent.

2 Kun je alle vormen van seksueel geweld bij elkaar optellen?

„Lichte en zware vormen, het is allemaal seksueel geweld en dus ernstig”, zegt onderzoeker Corinne Dettmeijer. Ze wijst erop dat in het onderzoek de verschillende vormen wel uiteen worden gezet. Zo heeft tussen de 5 en 10 procent van de meisjes ervaring met ongewilde orale seks of geslachtsgemeenschap. En 5 procent van de meisjes en 8 procent van de jongens ziet ongewenst porno.

3 Hoe hebben de onderzoekers het probleem onderzocht?

De studie is gebaseerd op drie bestaande Nederlandse onderzoeken. Deze drie hanteren alle een eigen definitie van wat seksueel geweld inhoudt, schrijven de onderzoekers. De drie studies gaan namelijk allemaal uit van een verschillende vraag. De een wil weten of jongeren seksueel geweld ooit hebben meegemaakt, de ander wil weten of zij gedwongen zijn tot seks. Daardoor zijn de onderzoeksuitkomsten verschillend. Bij elkaar leveren zij volgens de onderzoekers wel relevante data op.

In geen van de drie studies is gebruik gemaakt van meldingen bij meldpunten of bij politie. De onderzoekers lieten tieners zelf vragenlijsten invullen. In de wetenschap geldt dit niet altijd als betrouwbaar; mensen kunnen sociaal wenselijke antwoorden geven, mensen hebben verschillende opvattingen over normen en waarden, over wat wel en niet kan. En zij moeten putten uit hun geheugen. Dat is ook niet altijd betrouwbaar.

4 Neemt seksueel geweld in Nederland nu toe of niet?

Daar geeft dit onderzoek geen antwoord op. Er is geen vergelijking gemaakt met studies uit eerdere jaren. Wel schrijven de onderzoekers dat internationaal sprake is van een dalende trend als het gaat om geregistreerde seksuele misdrijven.