Nieuw leenstelsel per september 2015 ingevoerd

Foto ANP/Koen Suyk

Het kabinet heeft met D66 en GroenLinks na maandenlang onderhandelen een akkoord bereikt over de hervorming van de studiefinanciering en de invoering van een leenstelsel. Dat meldt het ministerie van Onderwijs vanmiddag.

Dit gaat er veranderen:

  • De basisbeurs wordt per september 2015 afgeschaft, maar de OV-jaarkaart blijft behouden.
  • Ook minderjarige mbo-studenten hebben vanaf 1 september 2015 recht op een ov-studentenkaart waarmee ze gratis met het openbaar vervoer kunnen. Dat was in de oude situatie alleen zo bij mbo- en vo-studenten van boven de 18 jaar.
  • De basisbeurs wordt vervangen door een zogenoemd studievoorschot. Dit voorschot bestaat uit een lening en een collegegeldkrediet. Voor studenten van wie de ouders minder dan 46.000 euro per jaar verdienen komt daar nog een beurs bovenop. De aanvullende beurs kan oplopen tot 365 euro per maand voor studenten met ouders die minder dan 30.000 euro verdienen. Boven dat inkomen loopt het bedrag terug.
  • De maximale lening is het bedrag dat studenten nu al kunnen lenen plus eventueel het bedrag van de huidige basisbeurs (voor uitwonenden). De basisbeurs voor alle studenten vervalt, ongeacht het inkomen van hun ouders.
  • De maximale afbetalingstermijn gaat van 15 naar 35 jaar. Daarnaast begint het afbetalen straks vanaf het minimumloon.
  • Het bedrag dat je dan maandelijks aflost mag niet meer bedragen dan 4 procent van je maandelijkse inkomen. Heb je een handicap of een chronische ziekte, dan wordt na het behalen van je diploma 1200 euro kwijtgescholden.
  • Er komt een zogenoemd  instemmingsrecht  voor studenten en docenten. Daarmee krijgen zij meer invloed op uitgaven van de school of universiteit.
  • Startende studenten krijgen tot en met het studiejaar 2018/19 een tegemoetkoming in de vorm van vouchers. Deze studenten kunnen tweeduizend euro inzetten voor (geaccrediteerde) bijscholing 5 tot 10 jaar na het afstuderen.

Lees hier in een uitgebreid artikel wat er allemaal voor studenten gaat veranderen door dit nieuwe leenstelsel.

Er komt een miljard euro vrij

De vervanging van de studiefinanciering voor het leenstelsel maakt dat er een miljard euro vrijkomt voor het kabinet , zo schrijft het ministerie. Het geld dat wordt vrijgemaakt moet weer in onderwijs worden geïnvesteerd, zo is afgesproken. Minister Bussemaker hierover:

“Iemand die aan een hogeschool of universiteit studeert verdient later gemiddeld anderhalf tot twee keer zo veel als een leeftijdsgenoot die geen hoger onderwijs heeft genoten. Hiermee krijgen we een eerlijk, rechtvaardig, doelmatig en toekomstbestendig studiefinancieringsstelsel.”

Maandenlang onderhandeld

Met D66 en GroenLinks is hierover maandenlang onderhandeld. VVD en PvdA spraken in het regeerakkoord af de basisbeurs voor studenten om te zetten in een lening. Omdat de coalitiepartijen geen meerderheid hebben in de Eerste Kamer, is daar de steun voor nodig van D66 en GroenLinks, die in principe al voor de invoering van een leenstelsel waren.

De oppositiepartijen zagen echter niets in het oorspronkelijke plan dat minister Bussemaker (Onderwijs, PvdA) naar de Kamer stuurde. Daarom is maanden onderhandeld over aanpassingen. GroenLinks wilde dat de aanvullende beurs voor studenten uit minder draagkrachtige gezinnen omhoog gaat en dat de OV-kaart behouden zou blijven.

Dat kost tussen de 200 en 300 miljoen euro van de ruim 800 miljoen die het leenstelsel moet opbrengen. D66 wil onder meer dat de medezeggenschap in het hoger onderwijs wordt verbeterd. Aan al deze eisen is gehoor gegeven in het huidige akkoord.

‘Een zwarte dag voor studenten’

Oppositiepartijen zijn niet blij met dit akkoord. Ze vrezen dat studeren in de toekomst alleen nog maar voor de rijken mogelijk is. SP-Kamerlid Jasper van Dijk spreekt van “een zwarte dag voor studenten”.

Twitter avatar JaspervanDijkSP Jasper van Dijk Een zwarte dag voor studenten #leenstelsel Wie rijk is mag slim zijn

Ook CDA-Kamerlid Michel Rog uit kritiek. Hij vindt het “vreemd” dat Bram van Ojik van GroenLinks de pers vertelde dat de toegankelijkheid van het hoger onderwijs zal toenemen door de plannen. Volgens hem bouwen studenten “een torenhoge studieschuld” op; “en daarna extra studiebelasting”.

Twitter avatar michelrog Michel Rog U wacht nog op de €1000,- van Rutte? Studenten krijgen van Rutte eerst €15000,- extra studieschuld #leenstelsel http://t.co/BUP85VE3L2