Porosjenko wint Oekraïense presidentsverkiezingen

De 48-jarige miljardair Petro Porosjenko is al na de eerste ronde als winnaar aangewezen in de Oekraïense presidentsverkiezingen. Veertig procent van de stemmen zijn nu geteld en Porosjenko staat nu 56 procent zo schrijft persbureau AP.

Petro Porosjenko gisteravond tijdens zijn persconferentie, met de exitpolls op de achtergrond.
Petro Porosjenko gisteravond tijdens zijn persconferentie, met de exitpolls op de achtergrond. Foto Reuters

De 48-jarige miljonair Petro Porosjenko is al na de eerste ronde als winnaar aangewezen in de Oekraïense presidentsverkiezingen. Veertig procent van de stemmen zijn nu geteld en Porosjenko staat nu 56 procent zo schrijft persbureau AP. Hij heeft zijn overwinning gisteravond al opgeëist.

Porosjenko gisteravond in een persconferentie:

“Het land heeft een nieuwe president. Ik ben ervan overtuigd dat deze verkiezingen eindelijk vrede brengen in Oekraïne en een einde maken aan de wetteloosheid, de chaos en de terreur van bandieten in het oosten. Mensen met wapens moeten worden verdreven uit Oekraïense straten, Oekraïense dorpen en steden.”

Zestig procent van de Oekraïense stemgerechtigden zijn gisteren naar de stembus gegaan. Voormalig premier Joelia Timosjenko staat op de tweede plaats met 13 procent van de stemmen. Van tevoren was Porosjenko al de belangrijkste kandidaat om de huidige interim-premier Toertsjinov op te volgen.

‘Regionale autonomie verruimen en veiligheidsverdrag met Rusland’

Porosjenko zei dat zijn eerste daad als president een bezoek aan de oostelijke regio’s wordt, waar pro-Russische separatisten onlangs eenzijdig twee onafhankelijke ‘volksrepublieken’ uitriepen.

Hij beloofde daarnaast regionale autonomie te verruimen en amnestie aan activisten te verlenen die geweldloos hebben gedemonstreerd. Ook wil hij zo snel mogelijk een nieuw veiligheidsverdrag met Rusland sluiten. De Russische president Vladimir Poetin heeft vooraf laten weten dat hij ‘de keuze van het Oekraïense volk’ zou respecteren. De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergie Lavrov liet vanochtend weten dat Rusland klaar is voor ‘de dialoog’ met de nieuwe Oekraïense president.

Of dat ook echt zo zal zijn, moet nog blijken, zo schrijft NRC-redacteur Hubert Smeets vanmiddag in NRC Handelsblad over de uitslag:

“Premier Dmitri Medvedev zei eerder dat Rusland de uitkomst niet zal aanvaarden. Stafchef Sergej Ivanov van het Kremlin, na Poetin vermoedelijk de machtigste man van Rusland, liet zich dubbelzinnig uit. Belangrijk is niet wie er president van Oekraïne wordt, maar of het buurland zich hervormt conform de Russische eisen over binnenlandse federalisering en buitenlandse neutraliteit.”

Geschat vermogen van 750 miljoen

Porosjenko heeft een geschat vermogen van 750 miljoen en heeft politieke machtsposities altijd naadloos verstrengeld met commerciële belangen. Toen Oekraïne in 1991 onafhankelijk werd, was de jurist en judoka net 26 jaar. Zoals veel generatiegenoten ging hij in de handel. Eind november koos de magnaat duidelijk partij voor de pro-Europese protestbeweging. Dat was niet zo vanzelfsprekend als het achteraf lijkt, vertelde NRC-redacteur Hubert Smeets eerder. Porosjenko wisselde vaker van kamp:

“Tot 2012 maakt Porosjenko namelijk deel uit van de zakelijk-politieke elite rond de centrale macht in Kiev. Dat houdt hij dan al vijftien jaar vol, hetgeen enige flexibiliteit vergt. Na de verkiezingen van 2002 stapt hij over naar de kansrijkere oppositiepartij Ons Oekraïne van Viktor Joesjtsjenko. In 2004 is hij een sponsor van de Oranje Revolutie.”

De zakenman vervulde verschillende politieke functies; hij was secretaris van de Veiligheids- en Verdedigingsraad, voorzitter van de Centrale Bank, minister van Buitenlandse Zaken en minister van Economische Zaken.

Separatisten bezetten vliegveld Donetsk

Pro-Russische separatisten hebben vanochtend de toegang tot het vliegveld van de Oost-Oekraïense stad Donetsk geblokkeerd. Vliegtuigen worden aan de grond gehouden en vluchten lopen vertraging op. In de stad zijn gisteren nog onmogelijk gemaakt: rebellen hielden alle stemlokalen in de stad gesloten. Volgens de separatisten hoefde daar niet gestemd te worden, omdat ze zich na een omstreden referendum op 11 mei onafhankelijk hebben verklaard en volgens hen geen deel meer uitmaken van Oekraïne

Enkele tientallen gewapende lieden kwamen vanochtend vroeg aan bij de luchthaven. Zij eisen dat regeringsmilitairen zich van het vliegveld terugtrekken, meldt de BBC. Er zou volgen getuigen zijn geschoten. Donetsk is de hoofdstad van de onlangs eenzijdig uitgeroepen ‘Volksrepubliek Donetsk’.