Toch nog een grote gasdeal

Rusland gaat gas leveren aan China. Op de valreep van zijn bezoek aan Shanghai sloot president Poetin een contract van 400 miljard dollar.

Foto Thinkstock

Poetin heeft zijn opening naar het Oosten gevonden, China nieuwe toevoer van relatief schone energie. En voor Europa verandert er op korte termijn weinig. Op langere termijn zou de gasdeal die gisteren in Shanghai is gesloten het begin kunnen blijken van nieuwe geopolitieke verhoudingen

Toastend met een minuscuul glaasje Chinese jenever en een vriendelijk knikje naar zijn Chinese collega Xi Jinping oogde de Russische president Poetin in het Shanghaise Expocentrum niet ontevreden over wat hij „het grootste gascontract in de geschiedenis van de voormalige Sovjet-Unie” noemde. Minister Novak van Energie voegde daaraan toe dat „onze Chinese vrienden moeilijke, harde onderhandelaars zijn, maar bereid waren tot compromissen”.

De Chinese president en partijleider Xi Jinping reageerde niet op de uitlatingen van zijn geopolitieke juniorpartner en keek vaderlijk toe hoe het langlopende gascontract met een geschatte waarde van 400 miljard dollar werd getekend.

De precieze prijs waarvoor de Russen vanaf 2018 gaan leveren is een „commercieel geheim”, aldus Aleksei Miller, de baas van uitvoerder Gazprom. Analisten in China gaan ervan uit dat die rond de 350 dollar per duizend kubieke meter ligt. Iets minder dan wat Europa voor het gas betaalt, maar meer dan de Chinezen nu betalen voor het gas dat ze al uit Turkmenistan invoeren. Maar er zijn ook speculaties dat er nog helemaal geen prijs is afgesproken. Wang Xiaoxia van de Chinese website Oliewaarnemer reageert dat de deal onder grote politieke druk tot stand is gekomen. „De prijs kan ook nog niet worden vastgesteld, omdat nog niet duidelijk is hoe de contracten gefinancierd zullen worden”, aldus Wang vanochtend.

De Russische krant Kommersant speculeert dat de prijs tussen de 350 en 400 dollar per duizend kubieke meter uitkomt. Net als in de Europese contracten is de prijs die China betaalt voor de 38 miljard kubieke meter per jaar vanaf 2018 gerelateerd aan de olieprijs. Die 38 miljard kubieke meter vormt ongeveer 10 procent van de toekomstige Chinese behoefte aan brandstof. Beide partijen verwachten dat het contract nog zal worden uitgebreid.

Prijs hoger dan verwacht

„China, dat kampt met zware luchtvervuiling, investeert in schonere energie, en dat is een prijs waard”, zo verdedigden de Chinese staatsmedia vanochtend de vermoedelijk hoger dan verwachte prijs. Uit via China5e.com uitgelekte details blijkt verder dat Gazprom geen Chinese importbelastingen zal hoeven te betalen. In ruil daarvoor hoeft China geen aanbetaling van 25 miljard dollar te doen, zoals Gazprom aanvankelijk eiste.

De aanleg van de nieuwe benodigde pijpleidingen in Siberië en noordoostelijk China worden betaald door Rusland (55 miljard dollar) en China (22 miljard dollar).

De gasdeal, waarover al tien jaar wordt onderhandeld, komt volgens Miller van Gazprom „op het juiste moment”. Poetin wil laten zien dat Rusland onder zijn leiding aanzienlijk minder geïsoleerd is dan in het Westen wordt verondersteld. Ook Chinese woordvoerders spraken over een nieuw tijdperk in het „strategisch partnerschap’’ van beide landen.

Over de geopolitieke boodschap werd door de Chinezen niet geheimzinnig gedaan. Laat het Westen, de VS voorop, maar wennen aan de opmars van China. „Iemand die probeert andermans olielamp uit te blazen, zet zijn eigen baard in brand”, aldus president Xi.

Voor Europa heeft de Russisch-Chinese deal nog weinig gevolgen. Energie-expert Coby van der Linde van instituut Clingendael wijst erop dat het volume van het gas dat straks naar China gaat beperkt is. „Bovendien is het gasverbruik in Europa in de laatste jaren teruggelopen. Vooralsnog houden die twee elkaar redelijk in evenwicht.”