Oh, leuke schoenen

Julius Weise studeert culturele antropologie maar kwam in Peru op een lumineus idee: waarom kunnen we niet samen mooie gympen ontwerpen?

Stel je hebt ineens een spontaan idee. Je gaat over het idee dromen en ziet het resultaat al voor je. Maar de weg ernaartoe is nog niet eerder uitgestippeld. Er is ook geen internetpagina die je stapsgewijs uitlegt hoe je die droom kunt waarmaken. Je springt in het diepe en belandt vervolgens in de meest bizarre en soms hilarische situaties. Julius Weise (21) ploft neer in zijn stoel. Hij weet er alles van. „Maar dat het zo snel kon gaan, had ik niet verwacht.”

Weise bedacht het schoenmerk Mipacha. Hij verkoopt in Nederland en er is nu ook de Amerikaanse webshop gelanceerd. Deze week kwamen de oranje WK-schoenen aan.

Weise reisde een paar jaar geleden naar het Zuid-Amerikaanse continent. In de Peruaanse stad Pisco, waar in 2007 een aardbeving plaatsvond, hielp hij mee aan de bouw van wc’s en speeltuinen. Hij zag hoe scheef de verhoudingen in de wereld kunnen zijn. Én hij kocht een paar schoenen. Vrolijk gekleurde gympen gemaakt van Peruaanse doeken. Eenmaal terug in Nederland kreeg hij veel complimentjes voor zijn opvallende schoenen. „Toen dacht ik: kan ik de mensen in Peru niet helpen als ik deze schoenen daar laat maken en ze hier verkoop?”

In een jaar tijd verkocht hij samen met zijn compagnon Nick Bresser (20) zo’n tienduizend van die kleurrijke Mipacha-schoenen. De ‘hippie-boho-semi-sexy’ vrouwenlijn (boho staat voor bohemien) is nu ontdekt door fotomodel Naomi Campbell en zangeres Solange Knowles, het zusje van Beyonce. „Ik hoop dat ze er foto’s van op Instagram plaatsen.” Castleden van GTST gaan binnenkort op de televisie verschijnen in de Mipacha’s . En ze hebben een testverkoop lopen bij Free People, een Amerikaans kledingmerk. Als dat succesvol is, gaat winkelketen Urban Outfitters ook met Mipacha in zee.

Hij zou liegen als hij dit avontuur niet „leip”, „vet”, en „chill” vindt, maar dit is niet het verhaal van een modeontwerper, of ondernemer. Weise studeert culturele antropologie. Hij heeft tijd met Peruanen doorgebracht en wilde iets voor de mensen betekenen. „In toeristische gebieden hebben mensen toch iets van een inkomen. Net buiten die wijken, waar toeristen niet komen, begint de ellende. De extreme armoede en de werkloosheid. Onze voorwaarde was dat we met een eerlijke fabriek zouden samenwerken.”

De fabriek in de Peruaanse hoofdstad Lima, waar de Mipacha-schoenen worden geproduceerd, heeft westerse arbeidsvoorwaarden. Werknemers worden iedere ochtend opgehaald in een busje, hoeven geen grote afstanden te lopen. De vrouwen hebben recht op zwangerschapsverlof. Mensen kunnen een lening afsluiten voor een huis. Er zijn schone wc’s in de fabriek. „Dingen die voor ons heel normaal zijn.”

Tien procent van de omzet van de schoenen wordt geïnvesteerd in de Peruanen. Ze openden in de buitenwijken van Cuzco een naaiatelier waar een groepje vrouwen wordt opgeleid tot naaister. Zij naaien ook de Mipacha tasjes, en polsbandjes en verkopen die dan weer aan het bedrijfje.

Waar kwam die drang om iets voor de mensen te betekenen vandaan?

„Ik besefte dat de wereld veel complexer in elkaar zit dan we denken.”

Leg eens uit.

„Ik bracht een bezoek aan een zilvermijn, keek om me heen en dacht: hoe kan het dat ik als negentienjarige jongen genoeg geld heb om naar Zuid-Amerika te reizen, terwijl volwassenen hier zes dagen per week in mijnen moeten werken zonder het daglicht te kunnen zien? En het geld dat zij verdienen, geven ze alleen uit aan eten voor hun kinderen. Zij werken om te overleven. Dat kennen wij hier helemaal niet. De verhoudingen zijn zo scheef. ”

Staat ‘onze’ realiteit te ver van ‘de’ realiteit? Bedoel je dat?

„Ik denk het wel ja. Maar het is ook heel begrijpelijk. Ik vind het nu al lastig om gedachtes op te roepen die ik daar had. De ongelijkheid daar veranderde toen mijn kijk op de wereld. Na een paar maanden terug te zijn in Nederland ben ik al die gedachtes alweer kwijt. Dan ben je weer zo gewend aan je leven hier. Ik kan niemand iets kwalijk nemen want ik doe het zelf ook.”

Toch wilde je vanuit hier iets voor de mensen daar betekenen. Met een startkapitaal van 5.000 euro. Hoe ging je te werk?

„Met een paar samples lanceerden we de schoenen online. We kregen een paar honderd bestellingen binnen van mensen die de schoenen wilden hebben – ook al zouden ze de gympen pas na twee maanden ontvangen. Daarna kwam alles in beweging. RTL Boulevard belde kort later en wilde die dag nog komen filmen. Hoe fucking vet is dat? Maar ja, we hadden alleen een studentenkamer en wilden als serieus bedrijf overkomen. We huurden diezelfde dag nog een kantoorruimte, maakten het goed schoon en versierden het met schoenen en Peruaanse doeken. Alsof we daar al jaren zaten. Door die uitzending kregen we weer meer vraag uit winkels.”

Wat waren jullie verwachtingen?

„Je weet echt niet waar je aan begint. Na de eerste 200 bestellingen ging Nick naar Peru en liep daar eindeloos tegen muren op. Hij ging marktjes langs om te kijken wie schoenen kon maken. Daar beloofde iemand om na een week een paar honderd veters te maken. Uiteindelijk was er niets af. Iedereen zegt ja tegen al je verzoeken. En je trapt er zesduizend keer in. Je hoopt dat het bij de volgende persoon wel écht lukt.

„Ook sloten we een deal met iemand die later analfabeet bleek te zijn. En de dag dat we eindelijk een sample schoenen zouden maken, moesten de mensen eerst de hele dag heiligen kalmeren met wierook en sterke drank. Anders konden we niet beginnen. Na een tijdje verliep alles soepeler.”

Ieder jaar studeren er mensen af aan de modeontwerp school met de droom een eigen product of merk te hebben. Waarom lukt het deze culturele antropologie student wel?

„Vanwege de goede partnerschap. Nick en ik zijn echt tegenpolen. Je moet één persoon hebben die de waarden van het merk verdedigt, dat ben ik. Ik ben veel rustiger. Nick is commercieel, kan niet stilzitten en hij zorgt ervoor dat we er ook geld mee kunnen verdienen.”

Dus geld is niet het uitgangspunt?

„Jawel, we zijn een commercieel bedrijf. Maar het is voor ons ook heel belangrijk dat de productie goed en eerlijk is. Dat het werkgelegenheid creëert, zonder mensen uit te buiten. We hebben nu nog geen winst gemaakt want alle inkomsten worden in het bedrijf geïnvesteerd. Maar onze schoenen zouden minder populair zijn als ons verhaal niet zo mooi was. ”

Ben je jouw schoenen al wel eens tegengekomen?

„Ja, vooral op festivals, en ook wel eens in de tram. Ik zeg dan meteen van: ‘oh leuke schoenen’ en ben dan benieuwd naar hun reactie. Die is altijd positief. Soms zeg ik daarna dat ik voor Mipacha werk. Niet dat het mijn eigen merk is.”

Tips voor andere jonge ondernemers?

„Zorg dat je een goed verhaal hebt met een aanspreekbaar product. Dat je jong bent, helpt vaak ook mee. Als wij op grote schoenenbeurzen staan trekken we meer aandacht omdat we jong zijn. Mensen vragen ons dan wel waar de eigenaar is. ”