Wiebes: problemen bij fiscus duren nog jaren

Staatssecretaris Eric Wiebes van Financiën.
Staatssecretaris Eric Wiebes van Financiën. Foto ANP/Martijn Beekman

De noodzakelijke verbeteringen bij de Belastingdienst op het gebied van automatisering en het uitvoeren van toeslagen, zullen nog jaren op zich laten wachten. Dat meldt staatssecretaris Eric Wiebes (Financiën, VVD) vanochtend in een brief aan de Tweede Kamer.

Hij presenteert daarin een ‘verbeterprogramma’ voor de Belastingdienst. Hij denkt dat de eerste resultaten “pas over vijf jaar” zichtbaar zullen zijn, zei hij vanochtend in een toelichting.

‘Complexe fiscale wetgeving veroorzaakt probleem’

Begin februari nam Wiebes de positie in van zijn partijgenoot Frans Weekers. Die stapte op na problemen met het toeslagenstelsel. Volgens Wiebes zijn de huidige problemen ingegeven door de complexiteit van fiscale wetgeving in combinatie met haperende ict-processen.

In de eerste maanden op het departement heeft hij ontdekt dat “het probleem niet alleen bij de Belastingdienst ligt, maar ook daarbuiten”, zo schrijft hij:

“Ik heb niet één knop gevonden waarmee ik de boel kan veranderen. De Belastingdienst kan beter functioneren, als de dienst niet meer aanhoudend voor ondoenlijke opgaven wordt gesteld.”

‘ICT-processen moeten verbeterd’

Tegelijkertijd moeten de ict-processen worden verbeterd om te voldoen aan de eisen die er aan worden gesteld. Hoewel “solide”, zijn deze processen “niet bestand tegen het huidige verandertempo”. Als voorbeeld noemt hij het systeem van belastinginning, waar gemiddeld dagelijks 1 miljard euro wordt verwerkt. “Dat stamt uit 1968 – nog van vóór de Maagdenhuisbezetting.” In het verbeterprogramma wil Wiebes de automatiseringsprocessen “grondig vernieuwen, zodat ze blijven draaien en toekomstbestendig zijn.”

Daarnaast vindt de staatssecretaris een vereenvoudiging van fiscale regelgeving noodzakelijk, “een voorwaarde voor succes”. Parallel aan verbetering van de Belastingdienst werkt Wiebes aan een herziening van het belastingstelsel. Hij zal nog voor het zomerreces, begin juli, een kabinetsreactie geven op de voorstellen hiertoe van de commissie-Van Dijkhuizen.

De staatssecretaris hoopt daarbij op brede politieke steun:

“Ik hoop dat mijn voorstellen zo worden omarmd dat we de komende tien jaar niet weer voortdurend nieuwe veranderingen hoeven doorvoeren, zoals we in de afgelopen tien jaar hebben gedaan. Dat maakte het stelsel zo ingewikkeld.”

‘een nieuw systeem met goed toezicht op fouten en prestaties’

Ook deze hervorming zal een proces van jaren worden. “Ik wil het stelsel niet met een big bang veranderen.” Inhoudelijk wilde hij vanochtend nog niet ingaan op zijn nieuwe belastingplannen. “Daarover ga ik eerst met de Tweede Kamer in debat.”

Hoewel zijn voorganger Weekers een moeizame werkrelatie had met zijn ambtenaren denkt Wiebes de verbeteringen vooralsnog met dezelfde mensen te kunnen uitvoeren. Hij kreeg bij zijn aantreden van menigeen het advies om de top van de Belastingdienst te vervangen. “Ik ben allergisch voor mensen die denken met een platte reorganisatie alles te kunnen oplossen.” Intern wil Wiebes wel een systeem invoeren, waarbij “de prestaties en fouten” van de dienst beter in de gaten te houden zijn.

    • Philip de Witt Wijnen