Onderwijsraad: geef leraren meer invloed op lessen

Foto ANP/Koen Suyk

Leraren en schoolleiders moeten meer invloed krijgen op de samenstelling van het lesprogramma. Daarnaast moet er een landelijk ‘permanent college’ komen dat de regie neemt bij het moderniseren van het curriculum. Dat schrijft de Onderwijsraad in een vandaag verschenen advies.

Onderwijsvernieuwing in Nederland gebeurt nu nog op ad hoc basis: voor elk vak en elk schooltype wordt door aparte commissies het wiel opnieuw uitgevonden. Dat leidt tot fragmentatie en maakt het Nederlands onderwijs “kwetsbaar”. Er moet daarom meer aandacht komen voor “systematische vernieuwing” van het onderwijs, aldus de raad.

’21st centruntury skills zijn essentieel’

In zijn advies Een eigentijds curriculum benadrukt de Onderwijsraad, het belangrijkste adviesorgaan op het gebied van onderwijs van regering en parlement, het belang van de zogenoemde 21st century skills Dit zijn vaardigheden die leerlingen nodig hebben om in de toekomst succesvol te kunnen zijn. Het gaat onder meer om ict-geletterdheid, probleemoplossend vermogen, kritisch denken, creativiteit, sociale vaardigheden en culturele sensitiviteit.

Omdat deze vaardigheden vakoverschrijdend zijn, is het van belang dat ze gestructureerd in het onderwijs worden ingevoerd. Hoewel veel betrokkenen het belang ervan onderschijven, gebeurt er op de meeste scholen nog maar weinig mee, aldus de raad. In het voorgezet onderwijs zegt zes procent van de leraren in de onderbouw en vijf procent van de leraren in de bovenbouw dat hun school systematisch extra tijd en aandacht te schenken aan 21ste-eeuwse vaardigheden.

‘weinig ruimte voor initiatiefrijke docenten’

Onderwijsvernieuwing moet van onderaf komen, vindt de raad. Centrale regulering zorgt er nu nog voor dat er weinig ruimte is voor initiatiefrijke docenten. Daar moet verandering in komen. Wel is het van belang dat de overheid het overzicht houdt, zodat aansluiting tussen de verschillende vakken en schooltypen gewaarborgd is.

Minister Bussemaker (Onderwijs, PvdA) en staatssecretaris Dekker laten in een reactie weten dat ze de aanbevelingen van de Onderwijsraad “het onderzoeken waard” vinden. Over het belang van 21ste-eeuwse vaardigheden zeggen ze:

“Taal en rekenen blijven belangrijk, dat is evident en van alle tijden. Juist de vraag wat we hen verder mee willen geven, is een hele lastige. Kennis, vaardigheden en vorming in de juiste balans.”

    • Bart Funnekotter