Oud-astronaut Wubbo Ockels (68) overleden

Ockels op een archieffoto uit 2011.
Ockels op een archieffoto uit 2011. Foto ANP / Evert-Jan Daniels

Oud-astronaut Wubbo Ockels is op 68-jarige leeftijd overleden. Dat meldt de NOS. Ockels is overleden aan de gevolgen van niercelkanker.

Ockels was de eerste Nederlander in de ruimte: hij maakte van 31 oktober tot en met 6 november 1985 een vlucht door de ruimte met het ruimteveer Challenger, wat van hem een bekende Nederlander maakte. Ockels was van oorsprong natuurkundige en werkte sinds 1986 bij het ruimtevaartinstituut ESA/ESTEC in Noordwijk. Verder was hij tot voor kort hoogleraar Lucht- en Ruimtevaarttechniek aan de TU Delft en ook bijzonder hoogleraar in Groningen.

Zes jaar geleden werd bij Ockels een vergevorderde niertumor geconstateerd, die toen met succes kon worden verwijderd. Vorig jaar keerde de niercelkanker terug, dit keer met uitzaaiingen naar de longen. Artsen gaven hem mei vorig jaar nog maximaal twee jaar te leven. Wubbo Ockels laat een vrouw en twee kinderen achter, een zoon en een dochter.

Verblijf in ruimte overtuigde Ockels van kwetsbaarheid aarde

Wubbo Johannes Ockels werd op 28 maart 1946 geboren in Almelo. Na zijn middelbare school ging hij natuur- en wiskunde studeren in Groningen, waar hij cum laude slaagde. Vervolgens ging hij vanaf 1973 onderzoek doen aan het Kernfysisch Versneller Instituut, waar hij zich onder meer bezighield met het verval van gammastralen in nucleaire systemen.

Na zijn promotie reageerde Ockels op een advertentie waarin een wetenschappelijk astronaut werd gezocht. In 1978 selecteerde de European Space Agency (ESA) hem voor het spacelabprogramma. Na een astronautenopleiding tot missiespecialist in 1980 en 1981 aan het Lyndon B. Johnson Space Center in Texas mocht hij in 1985 als eerste Nederlander de ruimte in. Het verblijf in de ruimte overtuigde Ockels van de kwetsbaarheid van de aarde, zei hij eens:

“Vanuit de spaceshuttle zag ik dat onze atmosfeer slechts een dunne schil is die ons scheidt van een ijskoud en levensvijandig heelal. Het zag er broos uit en bleek ook broos te zijn. Ik besefte dat we onze eigen bescherming aan het vernietigen waren.”

Terug op aarde ging Ockels in 1986 aan de slag bij het ruimtevaartcentrum Estec in Noordwijk. Tussen 1987 en 1989 presenteerde de ruimtevaarder het populairwetenschappelijk TROS-televisieprogramma Kijk-TV. In 1992 werd hij daarnaast deeltijdhoogleraar aan de faculteit Luchtvaart- & Ruimtevaarttechniek van de TU Delft. Aan diezelfde universiteit werd hij in 2003 voltijdhoogleraar duurzame technologie. Daarnaast was hij bijzonder hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Groningen.

1985, Huis ten Bosch. Koningin Beatrix ontvangt de Europese deelnemers van de in november gehouden ruimtevlucht met de Spacelab, onder wie Wubbo Ockels. Foto ANP / Paul Vreeker

Ockels zette zich ook in voor duurzaamheid

Na zijn verblijf in de ruimte zette Ockels zich in voor duurzaamheid. Zo vond hij onder meer de laddermolen uit, waarmee op grote hoogten windenergie kan worden opgewekt. Ook was hij adviseur bij het zonneautoproject Nuna. ‘Zijn’ team won keer op keer de Solar Challenge in Australië, bedoeld voor auto’s die volledig op zonnekracht rijden. Daarnaast kwam hij geregeld in het nieuws met zijn ecovriendelijke hightech zeiljacht de Ecolution en de Superbus, een bus die tussen de 150 en 250 kilometer per uur zou moeten kunnen rijden.

De astronaut en wetenschapper kreeg ook maatschappelijke waardering voor zijn prestaties. Meteen na zijn ruimtetrip werd hij benoemd tot officier in de Orde van Oranje-Nassau. In 2004 eindigde hij op de 75e plek in de verkiezing van de Grootste Nederlander. Ook heeft de Internationale Astronomische Unie een planetoïde, 9496 Ockels, naar hem vernoemd.

Een deel van dit bericht is afkomstig van persbureau Novum.