Geluidsopnames bleven ongebruikt in onderzoek na moord op broertjes

Een vrouw brandt twee kaarsjes en zet een bosje bloemen neer bij de school van de broertjes Ruben en Julian.
Een vrouw brandt twee kaarsjes en zet een bosje bloemen neer bij de school van de broertjes Ruben en Julian. Foto ANP / Robin Utrecht

Twee inspecties hebben in het onderzoek na de dood van de broers Ruben (9) en Julian (7) uit Zeist in mei vorig jaar bewust geen gebruik gemaakt van gekopieerde geluidsopnames waarop Ruben praat over de moeilijke situatie tussen zijn ouders. Dit bevestigt de Inspectie Jeugdzorg, die het onderzoek met de Inspectie voor de Gezondheidszorg uitvoerde.

De inspecties toetsten voor hun rapport van september 2013 of de hulpverlening aan het gebroken gezin voldoende gericht was op een veilige en gezonde ontwikkeling van de twee broers. Zij zijn zo goed als zeker vermoord en verstopt door hun vader, die zelfmoord pleegde. Velen hielpen met zoeken naar de broers, die na twee weken werden gevonden.

De inspecties hebben de opnames onbeluisterd gewist, met als reden dat voor het luisteren ernaar toestemming nodig zou zijn van elke gesprekspartner. Ook zou het bandje in het onderzoek „niet noodzakelijk” zijn, omdat de inspecties vonden dat ze al een goed beeld hadden van de hulpverlening.

Woordvoerder: onderzoek alleen naar hulpverlening

Een woordvoerder van de Inspectie Jeugdzorg zegt dat gezinnen alleen worden gehoord om te vragen hoe de hulpverlening in hun ogen heeft gefunctioneerd en om te toetsen of alle relevante informatie is gebruikt.

“Wij staan buiten wat er in het gezin is gebeurd.”

Onzekerheid over gekleurde verklaringen kind

Specialisten twijfelen hoe de inspecties moeten omgaan met opgenomen, mogelijk gekleurde verklaringen van een kind. Ferko Öry, kinderarts en voormalig adviseur van een ministeriële toezichthouder op jeugdzorg, vindt het wissen van de opnames „ongelofelijk”.

„Mij steekt het dat we hiervan hadden kunnen leren.”

Mariëlle Bruning, hoogleraar jeugdrecht aan de Universiteit Leiden, vindt het weggooien van de opnames „opmerkelijk”.

“Ik kan me voorstellen dat de inspectie de inhoud van het bandje niet gebruikt, maar als onderzoeker zou ik altijd luisteren om ervan te leren. Het bandje ook gebruiken voor het rapport is wat anders.”

De juristen van de Kinderombudsman, en hoogleraar jeugdbescherming Ido Weijers (Universiteit Utrecht), twijfelen of de inspectie de plicht heeft alle beschikbare informatie tot zich te nemen.

Lees ‘Ruben en Julian, een jaar later’ in NRC Weekend.