Politiek akkoord over extra geld voor Defensie

Manschappen staan in de houding op de Johan Willem Friso kazerne. Het kabinet kondigde vorig jaar op Prinsjesdag aan dat de kazerne zou sluiten. Foto ANP / Bas Czerwinski

In de begroting van 2015 wordt extra geld vrijgemaakt voor Defensie. Dat zeggen betrokkenen in de Tweede Kamer en op ministeries tegenover NRC Handelsblad. Het zou gaan om tientallen miljoenen, oplopend tot 100 miljoen euro. De omvang hangt af van de economische prognoses in augustus, op basis waarvan het kabinet in overleg met de gedogers D66, ChristenUnie en SGP zijn begroting voor 2015 vaststelt.

De verhoging van het budget komt tegemoet aan de wensen van VVD, ChristenUnie en SGP. PvdA en D66 gaan akkoord zolang er strenge eisen worden gesteld aan de besteding en het kabinet inzet op verdere Europese samenwerking.

Krimpende begroting

Sinds het einde van de Koude Oorlog is vrijwel permanent gesneden in de krijgsmacht. De grootste ingreep kwam onder het kabinet Rutte I, toen een miljard euro bezuinigd werd. In het herfstakkoord werd door de de kleine christelijke partijen afgedwongen dat een nieuwe bezuiniging van Rutte II werd verzacht. De huidige Defensiebegroting bedraagt 7,2 miljard.

Door het aantrekken van de economie ontstaat er ruimte op de komende Rijksbegroting. De wens in de krijgsmacht te investeren heeft te maken met de opeenstapeling van bezuinigingen én de crisis in Oekraïne. Bovendien hebben de VS de Europese NAVO-bondgenoten opgeroepen meer verantwoordelijkheid te nemen voor hun veiligheid. Gisteren pleitte NAVO-baas Anders Fogh Rasmussen voor hogere defensiebestedingen in Europa.

Investeren in moderne technologieën

Defensie is niet het enige waar politici van de vijf partijen graag meer aan zouden uitgeven. Lastenverlichting en het verder verzachten van de maatregelen in de langdurige zorg staan ook hoog op de verlanglijstjes van Kamerleden.

Naast de precieze omvang is nog onduidelijk waar de miljoenen aan besteed mogen worden. De vraag is in hoeverre politici de uitgaven gaan oormerken, of dat Defensie de besteding zelf mag bepalen. “We luisteren naar wat Defensie nodig heeft, maar het is uiteindelijk een politieke weging”, aldus SGP-leider Kees van der Staaij.

Deskundigen zeggen vandaag in NRC dat met een dergelijk klein bedrag vooral reparatiewerk verricht moet worden om de schade van vorige bezuinigingen te herstellen.

“Er is door aanhoudende bezuinigingen en zware missies in het verleden op alles beknibbeld: op voorraden, munitie, reserveonderdelen, trainingen, vlieguren. Dat gaat ten koste van de mate waarin de krijgsmacht inzetbaar is”, zegt Dick Zandee van Instituut Clingendael. Tegelijkertijd wordt benadrukt dat Defensie niet terug moet naar de zware wapens van de Koude Oorlog, maar moet investeren in moderne technologieën als cyber en onbemande drones.

Lees meer in NRC Handelsblad.

    • Emilie van Outeren