Economie

Waarom staken fastfoodmedewerkers wereldwijd, maar niet in Nederland?

TIEL - Vestiging van fastfoodketen McDonald's in Tiel. ANP PHOTO XTRA LEX VAN LIESHOUT
TIEL - Vestiging van fastfoodketen McDonald's in Tiel. ANP PHOTO XTRA LEX VAN LIESHOUT

In meer dan dertig landen, op zes continenten, van Bangkok, Brussel tot Buenos Aires: wereldwijd leggen fastfoodwerknemers vandaag  hun werk neer. Het doel is McDonald’s, KFC, Burger King en andere ketens onder druk te zetten - want die betalen te weinig loon, vinden de werknemers. Nederland doet niet mee aan de staking en dat is apart. Zo verdient een Nederlandse 18-jarige in de horeca 675 euro per maand voor fulltime werk. Bruto.

Nederland doet niet mee

Horecapersoneel is hier het slechtst betaalde personeel van het land, constateerde vakbond FNV vorige week na onderzoek. Horecawerknemers verdienen zelfs ruim 2 euro minder dan het schoonmaakpersoneel (10,57 euro) - en dat staakt al weken voor een hoger loon.

Bedrijven als McDonald’s werven nieuwe werknemers onder het mom van “lekker verdienen” en een salaris “dat is vastgelegd in de horeca-CAO.” Maar die horeca-CAO blijkt gewoon het minimumloon te zijn. En dat is niet hoog - zeker niet als je jong bent. En dat is precies de groep die er werkt: zestig procent van de horecamedewerkers is onder de 25, volgens de FNV.

En dan is de horeca-CAO ook nog eens verlopen. Volgens de FNV willen werkgevers geen nieuwe collectieve afspraken maken. Dat betekent dat nieuwe werknemers geen recht hebben op arbeidsvoorwaarden als doorbetaling bij ziekte en meer vakantiedagen, want die horen bij de oude CAO.

Klinkt als genoeg redenen om met de wereldwijde staking mee te doen. Dus waarom doet Nederland dat niet? Te druk met de schoonmaakstaking wellicht? “Nee nee”, FNV Horeca is nog niet klaar voor een staking, zegt Laura Klapper, communicatieadviseur bij FNV. Pas vorige week is de bond een bewustwordingscampagne gestart onder horecapersoneel.

“In de horeca werken veel jongeren en studenten. Daar moet eerst meer bewustwording zijn. Je kunt niet uit het niets gaan staken.”

Bijkomend stakingsprobleem: jongeren mobiliseren is moeilijk. Een nog groter probleem: de organisatiegraad is in de gehele horeca met 7 procent al niet hoog, en in de fastfoodsector ligt die zelfs nóg enkele procenten lager.

In ruim 30 landen staken ze wel

En dus is het vandaag aan de fastfoodmedewerkers in het buitenland. De staking komt uit de koker van het Amerikaanse PR-bureau Berlin Rosen. In Amerika speelt de ophef over het minimumloon in de fastfoodsector namelijk al veel langer. Dat is in grote mate te danken aan McDonald’s zelf. Uit uitgelekte interne berekeningen van het bedrijf bleek dat hun medewerkers eigenlijk niet kunnen rondkomen van een fulltimebaan bij McDonald’s.

De Amerikaanse fastfoodwerkers hebben 15 mei als stakingsdag uitgekozen omdat ze een minimumloon van 15 dollar (10,90 euro) willen. In andere landen protesteren de werknemers tegen nulurencontracten, en voor een hoger loon en betere arbeidsomstandigheden. Hoeveel mensen precies deelnemen aan de staking en protesten is niet bekend. In de VS alleen gaat het volgens de organisatie om “duizenden” werknemers in 160 steden.

De internationale vakbond IUF stuurde McDonald’s vorige week nog een aandoenlijke brief . Tientallen vertegenwoordigers ondertekenden die zelf. Ook zetten ze hun verhaal op Youtube.

“On May 15, we will be taking action together around the world to demand that McDonald’s—the second largest private sector employer in the world — respect its employees’ work.”