Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Onderwijs

Vermeld bevoegde leraren in schoolgids

Ouders horen te weten welke leraren bevoegd zijn, vindt Leo Prick.

Het onderwijs moet beter. Half april hebben het kabinet en de VO-Raad, de sectororganisatie voor het voortgezet onderwijs, daarover een akkoord gesloten. Daarvoor komt een financiële injectie van 369 miljoen euro beschikbaar.

Volgens het door het ministerie uitgebrachte bericht zal het onderwijs dankzij de ingrepen waartoe is besloten toekomstbestendig, professioneel en uitdagend worden. Een van de maatregelen zal zijn om „naar analogie van accountants, advocaten en notarissen” een register voor leraren in te voeren. Het aantal onbevoegden voor de klas zal hiermee worden teruggedrongen, zo meent staatssecretaris Sander Dekker.

Het lerarenregister is een lang gekoesterde wens van alle instanties die zich zorgen maken over de status van het leraarsberoep. Gerespecteerde beroepsgroepen als artsen en notarissen, wie wil daar niet bij horen? Het beroepsregister voor leraren stond al op het wensenlijstje in het door de commissie-Van Es in 1993 uitgebrachte rapport Het gedroomde koninkrijk. En nu stelt de staatssecretaris de middelen beschikbaar om die droom werkelijkheid te laten worden. Maar helpt het ook om het aantal onbevoegd gegeven lessen terug te dringen? Om dat te bereiken doet de staatssecretaris er verstandig aan een heel andere strategie te bewandelen, die niet alleen eenvoudiger is in te voeren, maar ook veel effectiever zal zijn.

Voor de kwaliteit van het onderwijs is het van belang dat leraren bevoegd zijn; niet alleen voor het vak dat ze doceren maar ook voor het niveau waarop ze dat doen. De tweedegraads leraar die lesgeeft in de bovenbouw havo of vwo, de leraar maatschappijleer, doctorandus in de sociologie, die economie erbij doet omdat hij anders te weinig uren heeft, de leraar scheikunde die ook natuurkunde geeft omdat voor dat vak geen leraar te vinden is – het zijn voorbeelden van lessen die onbevoegd worden gegeven zoals dat op veel scholen heel gewoon is. Het doel van het register, schrijft de staatssecretaris, is geen onbevoegden voor de klas, maar daarover vertelt zo’n register de ouders of de leerlingen helemaal niets. Leraren die onbevoegd lesgeven zijn in de regel namelijk niet onbevoegd, maar ze zijn dat wel voor de wijze waarop ze door de school worden ingezet. Wat wel zou helpen is informatie daarover in de schoolgids. Daarin zou van elke leraar zijn of haar bevoegdheid moeten worden vermeld: vak en niveau. Dit is een eenvoudigere, goedkopere en bovendien ook effectievere manier om het aantal onbevoegd gegeven lessen terug te dringen. Bovendien stimuleert het, meer dan een landelijk register, zowel scholen als leraren om de bevoegdheden op peil te brengen. Als het zo eenvoudig zo veel beter kan, waarom dan toch gekozen voor zo’n flutmiddel? Of, om met Louis van Gaal te spreken, ben ik nou zo slim of zijn die anderen zo dom?

Het is niet een kwestie van slim of dom, het gaat hier om een strategische keuze. Elke onderwijssector heeft een Raad, een organisatie die opkomt voor de belangen van de betreffende sector. Die raden zijn professionele lobbyclubs met als belangrijkste doelstelling ervoor te zorgen dat er in Den Haag geen besluiten worden genomen die de bestuurders van de onderwijsinstellingen onwelgevallig zijn. Vandaar ook dat ze zonder uitzondering niet worden geleid door deskundigen op het gebied van het onderwijs in de betreffende sector, maar door politici zoals, voor de VO-Raad, Paul Rosenmöller.

Als scholen verplicht zouden worden om via hun gids inzicht te geven in hoeverre de lessen al dan niet bevoegd worden gegeven, zal dit hier en daar ongetwijfeld leiden tot lastige vragen van ouders en leerlingen. Een dergelijke opening van zaken vinden bestuurders nooit leuk. Die willen liever niet met de billen bloot en dus hebben zij ervoor gezorgd dat is gekozen voor de tandeloze tijger van een landelijk register waar ouder noch leerling wijzer van wordt.