Nijmegen wordt nu wel heel links

Huiseigenaren worden in Nijmegen extra belast. De oppositie maakt zich grote zorgen over de linkse plannen.

Heb het niet weer over Havana aan de Waal – de bijnaam die Nijmegen kreeg ten tijde van twee linkse colleges tussen 2002 en 2010. Noem het nieuwe college liever „links plus”. Hans van Hooft, fractievoorzitter van de SP: „Havana, ik ben er ooit geweest. Op het weer na zou ik niet willen dat het er hier zo aan toegaat.”

Nijmegen heeft opnieuw een links college, voor zover bekend het meest linkse van Nederland. Grootste partij SP (acht van de 39 zetels), GroenLinks (acht zetels), PvdA (vier zetels) en de Nijmeegse Fractie (twee zetels) maken hier de komende vier jaar de dienst uit, met gedoogsteun van de Verenigde Senioren Partij (VSP).

Volgens hoogleraar regionale overheden Marcel Boogers van de Universiteit Twente vloeit de linkse keuze in Nijmegen voort uit de „bijzondere bevolkingssamenstelling”. Net als in Utrecht en Groningen zijn in Nijmegen in de jaren 60, 70 en 80 van de vorige eeuw veel studenten ‘blijven hangen’. „Zij waren heel links. Zelfs als ze zijn opgeschoven naar rechts, stemmen ze PvdA of D66.”

Vanavond debatteert de Nijmeegse gemeenteraad over het coalitieakkoord. Over het ‘gratis’ openbaar vervoer voor 65-plussers (tegen betaling van tien euro per jaar), de afschaffing van de afvalstoffenheffing en het verhogen van de onroerendezaakbelasting (ozb) voor woningeigenaren – waardoor bezitters van een huis met een woz-waarde boven de 200.000 euro duurder uit zijn. Over de verlaging van de lasten voor huurders van bedrijfspanden en verhoging van de ozb voor verhuurders, de verlaging van de eigen bijdrage voor WMO-diensten voor de minst draagkrachtigen en het planten van 10.000 bomen.

„Sterk en sociaal” en „financieel oerdegelijk”, vinden de collegepartijen. „Visieloos” en „niet goed voor Nijmegen”, stelt fractievoorzitter Hayke Veldman van oppositiepartij VVD. „Betuttelend” en „gebouwd op financieel drijfzand”, oordeelt D66-fractievoorzitter Rob Jetten. Het belooft een pittige discussie te worden vanavond.

Jetten: „Het akkoord zet ouderen weg als zielig, als mensen die allemaal hulp nodig hebben, terwijl maar een klein percentage beneden de armoedegrens leeft.” Het overhevelen van de afvalstoffenheffing van huurders naar de ozb voor huiseigenaren noemt hij een gekke keuze. Volgens een woordvoerder van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) staat het gemeenten vrij dat zo te doen.

VVD’er Veldman: „Alsof het bezit en de waarde van een woning iets zeggen over draagkracht. Eigenaren kunnen het hartstikke moeilijk hebben – misschien zitten ze zonder werk of staat hun huis onder water. Omgekeerd zijn er huurders met een heel goed inkomen. Dit plan is nauwelijks eerlijk te noemen.”

D66, dat deel uitmaakte van de vorige coalitie en bijna evenveel stemmen haalde als winnaar SP, bedankte al snel na de gemeenteraadsverkiezingen voor een plaats in het college. Op belangrijke onderwerpen, zoals de woningbouw, waren de verschillen met de SP te groot.

Tegen alle adviezen in verhoogt het nieuwe college de woningproductie, in plaats van prognoses bij te stellen, grond af te boeken en kavelprijzen te verlagen. Het baart Jetten grote zorgen.

Het akkoord zet ook de verhouding met ondernemers op scherp. Nog voordat de onderhandelingen waren afgerond, roerden lokale ondernemers zich, vrezend voor hogere lasten – en die zijn in Nijmegen voor ondernemers al zo hoog, volgens Eric van Gaalen, voorzitter van de Economisch Collectief Nijmegen (ECN). Slecht voor het vestigingsklimaat, vindt hij. Een coalitie „in het midden” was hem liever geweest, en dat had gezien de uitslag best gekund.

Van een forse lastenverhoging voor ondernemers is geen sprake, vindt SP’er Van Hooft, die geen wethouder wordt omdat hij zijn softwarebedrijf niet in de steek wil laten.

En de verhoging van de ozb voor verhuurders van bedrijfspanden dan?

Van Hooft: „Dat zijn vastgoedjongens, andere ondernemers dan de hardwerkende mkb’ers. 80 procent van de kleine ondernemers zit gehuurd. Voor hen worden de lasten verlaagd.”

ECN stelt dat bij leegstand niets wordt verdiend, terwijl er meer moet worden afgedragen. Van Hooft: „Het is een boete op leegstand. Leegstand is slecht voor de stad. Dan moet de huurprijs maar naar beneden.”

De SP wil de huurders van woningen ontzien omdat ze door rijksbeleid „op een schandalige manier de rekening krijgen gepresenteerd”. Dat woningcorporaties met een ‘verplaatste’ afvalstoffenheffing worden benadeeld, realiseert Van Hooft zich. Dat ze daardoor misschien minder kunnen investeren, beseft hij ook. „Daar waar behoefte is aan wonen, gaan we dat als gemeente zelf doen.”

Van Hooft tot slot: „Je ziet, op elke vraag heb ik een antwoord. Of je het er nou mee eens bent of niet.”