‘Kleine uitgever is meer van deze tijd’

Vier uitgeverijen van WPG in Amsterdam worden afgestoten. Uitgever Paulien Loerts en een onbekende investeerder zijn de kopers. „Ik heb dit heel goed doorgerekend.”

Paulien Loerts directeur Singel 262
Paulien Loerts directeur Singel 262

Wie koopt er nu vier uitgeverijen die het financieel al jaren moeilijk hebben, in een dalende markt, notabene deels met eigen geld?

Paulien Loerts, directeur van het WPG-onderdeel Singel 262, durft het aan. Waarschijnlijk neemt zij deze zomer Querido, De Arbeiderspers, Nijgh & Van Ditmar en Athenaeum–Polak & Van Gennep over. WPG Uitgevers wil die uitgeverijen afstoten, als onderdeel van de strategie om het bedrijf weer gezond te maken.

Loerts denkt dat haar nieuwe bedrijf voordeel heeft ten opzichte van grote concerns. „Ik ben natuurlijk niet gek”, zegt ze, tijdens een interview waarbij ook WPG-directeur Koen Clement en Henk Pröpper, directeur-uitgever van De Bezige Bij aanwezig zijn. Loerts: „Ik heb dit heel goed doorgerekend. We hebben heel lang voordeel gehad van de grootschaligheid van WPG”, zegt Loerts. WPG is door overnames een van de grootste uitgeefconcerns van het land geworden. „Maar als het minder goed gaat, helpt het om kleinere eenheden te hebben. De markt verandert zo razendsnel dat je daar heel snel op moet kunnen inspelen.” Loerts heeft straks 35 werknemers. „Dat formaat is heel plezierig in deze markt.”

Kostenbesparingen moeten het nieuwe bedrijf, waarvan de naam later wordt bekendgemaakt, winstgevend maken. Loerts: „Ik ga voor wat ik het hart van een uitgeverij vind: uitgevers, redactie en publiciteit. Dat doen we zelf. De rest, zoals het rechtenbeheer, de financiële administratie en het personeelsbeleid, besteden we grotendeels tegen veel lagere kosten uit.”

Loerts financiert de overname deels met eigen geld. Verder is er een niet nader bekendgemaakte private financier die volgens Loerts „het boekenvak een warm hart toedraagt en voor de langere termijn meedoet”.

De overname van deze vier uitgeverijen is op een bepaalde manier vergelijkbaar met de opsplitsing van boekhandelketen Polare, vindt Loerts. „Ook daar gingen medewerkers van een centraal geleide organisatie terug naar kleinschaligheid.”

De nieuwe, zelfstandige boekhandelaren hebben een enorme ondernemingslust, zegt Henk Pröpper. „Niet alleen omdat ze onafhankelijk zijn, ook omdat de schaal die ze nu hebben veel werkbaarder is. Ze kunnen veel beter contact hebben met hun publiek.” Loerts zoekt voor de uitgeverijen een pand in Amsterdam; volgend jaar moeten zij vertrekken uit hun huidige pand aan de Singel. Het liefst wil zij er horeca en boekverkoop bij betrekken.

Kinderboeken

Het is Loerts niet gelukt om ook het uiterst lucratieve fonds Querido Kinderboeken over te nemen. Dat blijft wel verbonden aan Querido, zegt ze: „Querido Kinderboeken verhuist mee, juist omdat die twee nauw met elkaar verbonden zijn. Auteurs van Querido schrijven ook voor Querido kind. Querido Kinderboeken heeft er belang bij samen te werken met de andere WPG-kinderboekenfondsen Ploegsma, Leopold en Zwijsen.”

Daarnaast was overname geen optie, omdat Querido Kinderboeken al sinds Annie M.G. Schmidt winstgevend is. „Die uitgeverij was niet te koop”, aldus Clement. Ludo Stroobants, nu commercieel directeur van de Singels 262 uitgeverijen, zal de kinderboeken leiden.

Pröpper blijft uitgever-directeur van De Bezige Bij, dat na de afsplitsing met het lichtvoetiger Signatuur de enige overgebleven literaire uitgeverij van WPG is. Hij wordt ook verantwoordelijk voor de strategische positie van het in 2010 ingelijfde A.W. Bruna, dat vooral bekend is om zijn thrillers. Bruna zal uit Utrecht vertrekken om zich nabij De Bezige Bij in de Amsterdamse Concertgebouwbuurt te vestigen.

Volgens Pröpper is geen sprake van een samenvoeging. Hij verwacht bovendien niet dat de komst van Bruna consequenties heeft voor Cargo, de Bezige Bij-imprint die hoofdzakelijk thrillers publiceert.

Pröpper: „We willen een zo breed mogelijke markt kunnen bedienen en elkaar beconcurreren, maar op een gezonde manier. We willen elkaar niet in de weg zitten. De twee uitgeverijen worden dus wat meer op elkaar afgestemd.”

Voor bepaalde nieuwe acticiteiten willen Loerts en WPG blijven samenwerken. Dat geldt bijvoorbeeld voor ‘bookify’, de eerder dit jaar aangekondigde streamingdienst voor e-boeken – vergelijkbaar met muziekdienst Spotify. Volgens Pröpper kan dat binnen een jaar realiteit zijn. Loerts: „Telkens wordt maar benadrukt dat we een conservatieve, slome branche zijn, maar er gebeurt heel veel.”

Voetbal International

WPG wil initiatieven om boekhandelaren efficiënter te bevoorraden verder uitbouwen. Onlangs werd bekend dat De Bezige Bij met een aantal zelfstandige boekhandels afspraken heeft voor de levering van geselecteerde titels buiten distributeur CB om. CB, voorheen Centraal Boekhuis, is zelf met de grote uitgevers in gesprek over nieuwe distributiemodellen.

Hiermee is de rust binnen WPG, dat behalve boeken ook tijdschriften uitgeeft, nog niet teruggekeerd. „We kijken wat de scenario’s zijn voor Voetbal International”, zegt Clement. Dat blad is commercieel het grootste succes van de bladentak. WPG oriënteert zich op een eventueel verkoop. „Maar daar is absoluut nog niets over beslist”, aldus Clement. „We zullen ook in het buitenland kijken of er animo is. Tegelijkertijd denken we dat de voetbalwereld ook een interessant domein kan zijn voor onze organisatie. Dat zijn we nu rustig aan het afwegen.”