Opinie

Breaking Bad

Een kleine zestig uur van mijn leven heb ik geïnvesteerd in een tv-serie, die zondagavond bij de VPRO ten einde liep: Breaking Bad. 62 afleveringen in vijf seizoenen, uitgezonden op een onhandig tijdstip: rond elf uur op zondagavond. Spijt? Nee. Voorlopig zal ik niet meer aan zo’n tijdrovende serie beginnen, maar toch spreekt hier een tevreden kijker, die het gevoel heeft in dit genre een meesterwerk te hebben gezien, een monsterlijk lange speelfilm die bijna steeds op hoog niveau bleef.

Bijna alles aan Breaking Bad bleef kloppen: de karakters, het script, de acteurs, de regie. Acht dagen lang werkte men doorgaans aan één aflevering, maar zelden ontstond de indruk dat het een haastklus was waarbij een slordig in elkaar geflanst scenario werd verfilmd.

Nu kunnen voor kijkers zoals ik, die soms met tussenpozen van een half jaar zo’n serie volgen, zwakke fasen in het verhaal worden verdoezeld. Maar ik heb gemerkt dat ook degenen die Breaking Bad in een veel korter tijdsbestek op dvd zagen, voldaan waren.

Een van hen was de befaamde Britse acteur Anthony Hopkins. Hij schreef in een brief aan hoofdrolspeler Bryan Cranston (Walter White): „In totaal twee weken (verslaafd) gekeken. Ik heb nog nooit zoiets gezien. Briljant! Jouw vertolking van Walter White is het beste spel dat ik heb gezien – ooit. Ik weet dat er veel gebakken lucht en ziekmakende onzin in deze business is, en ik geloof er ook bijna niet meer in. Maar jouw werk is spectaculair – absoluut verbazingwekkend.” Hopkins prijst de hele productie en schrijft dat Breaking Bad hem deed denken aan de grote shakespeareaanse en Griekse tragedies.

Veel van het succes van Breaking Bad is te herleiden tot de originele basis van het scenario. Het is het verhaal over een scheikundeleraar die kanker krijgt en zijn hoge ziektekosten bestrijdt met de bereiding van de chemische drug crystal meth. Hij begint klein en eindigt als een volwaardige gangster, die ook zelf genadeloos mensen uit de weg ruimt.

Wat bezielde hem? „Ik deed alles voor het gezin”, houdt hij steeds vol, vooral tegen zijn vrouw Skyler, die langzaam wordt meegezogen in het kwaad. Maar in de slotaflevering, als hij voorgoed afscheid van haar komt nemen, wordt zijn zogenaamde onbaatzuchtigheid ontmaskerd, ook door hemzelf.

„Ik wil dat nooit meer horen: ik deed het voor het gezin”, zegt Skyler. En dan bekent Walter eindelijk: „Ik deed het voor mezelf. Ik vond het leuk. Ik had het gevoel dat ik leefde.”

Toch blijft de breuk met zijn gezin een niet te verwerken verdriet voor hem. Hij hoopt op verzoening en streeft ernaar dat ze zijn overgebleven miljoenen erven. Maar ze lusten hem niet meer, hij heeft hun leven en dat van vele anderen verwoest. Schitterend was dat metaforische beeld in een van de laatste afleveringen, als Walter in de verzengende woestijn van New Mexico eenzaam een tonnetje met zijn laatste miljoenen voor zich uitduwt. Zijn obsessie is zijn ondergang geworden.

Er werd veel gespeculeerd over het einde van Breaking Bad. Zou Vince Gilligan, de bedenker, kiezen voor een open einde, zoals bij The Sopranos, voor mij de enige serie van vergelijkbaar niveau? Dat was ook mijn voorspelling. Ik zag Walter als een opgejaagde vluchteling incognito voortleven in een ver buitenland. Maar met Gilligans keus kon ik ook vrede hebben: Walter wil en mag dood, omdat hem niets anders rest.