Hüseyin Baybasin zit al jaren vast. Is hij de Lucia de B. van 2014?

Hüseyin Baybasin zit al jarenlang vast voor moord // Maar bewijs tegen hem lijkt vervalst, zo staat in het boek Verknipt Bewijs dat vandaag verschijnt

Bij de vervolging van de in Nederland wegens moord, gijzeling, drugshandel en het leiderschap van een criminele organisatie tot levenslang veroordeelde Huseyin Baybasin is gebruik gemaakt van vervalste telefoontaps.

Tot die conclusie komt emeritus hoogleraar wetenschapsfilosofie Ton Derksen in zijn boek Verknipt Bewijs. In het vandaag te presenteren boek heeft Derksen een analyse gemaakt van een deel van het bewijsmateriaal – dat voor 90 procent bestaat uit zo’n 6.000 afgeluisterde telefoongesprekken – dat het gerechtshof gebruikte om Baybasin in 2002 tot levenslang te veroordelen.

‘Multi-gemanipuleerde taps’

Derksen komt tot de conclusie dat de veroordeling van Baybasin „een van de grofste gerechtelijke dwalingen” is. In het strafdossier van deze zaak is volgens hem sprake van „een overdaad aan multi-gemanipuleerde taps.” De Turkse en Nederlandse politie en OM hebben volgens hem „hoogstwaarschijnlijk samengewerkt bij het vervalsen van de taps”.

Derksen heeft voor zijn analyse vooral gekeken naar elf gesprekken die het hof met name gebruikte voor het bewijsmateriaal. Van de in totaal zesduizend getapte gesprekken heeft Derksen alleen de ongeveer 150 Engelstalige gesprekken gelezen, de overige taps betroffen gesprekken in het Turks en Koerdisch. Die talen is Derksen niet machtig.

Baybasin zit naar eigen zeggen al zestien jaar ten onrechte vast. De 57- jarige Koerd is als kopstuk van een criminele organisatie veroordeeld. Zijn advocaat Adèle van der Plas probeert al jaren aan te tonen dat Baybasin een zakenman en Koerdische vrijheidsstrijder is. Hij zou door een opzetje van de Turkse geheime dienst achter de tralies zijn verdwenen. De Hoge Raad buigt zich over een herzieningsverzoek van haar in deze zaak. De advocaat-generaal bij het hoogste rechtscollege Diederik Aben komt na de zomer met de resultaten van een eigen onderzoek naar de telefoontaps in deze strafzaak.

‘Gesjoemel met vertalingen’

Volgens Derksen, die eerder mede materiaal verzamelde dat leidde tot de uiteindelijke vrijspraak van verpleegster van Lucia de B., is er sprake van „manipulatie van het audiomateriaal en gesjoemel met de vertalingen.” De wetenschapsfilosoof concludeert dat soms een „ontlastende uitspraak is weggepoetst.” Ook blijkt uit technische informatie van frequenties en signalen dat er gemanipuleerd is. De beltoon komt soms uit een ander land dan waar een gesprek zou zijn gevoerd. Soms zou een gesprek met een vast nummer zijn gevoerd en blijkt het te gaan om een mobiel toestel. Ook zijn sommige gesprekken volgens hem niet consistent.

Derksen denkt dat de gesprekken gemanipuleerd konden worden doordat er van buiten gesprekken werden aangeleverd die tussen reeds bestaande afgeluisterde gesprekken werden gevoegd.

Advocaat Van der Plas zegt de bevindingen van Derksen als „aanvullend novum” nog te zullen indienen bij de Hoge Raad zodat die in haar herzieningsverzoek kunnen worden meegenomen. „De conclusie van Derksen dat er is gemanipuleerd met taps is niet mals. Het is ook van de gekke dat wij nu moeten bewijzen hoe die taps vervalst zijn terwijl de boeven die dit hebben gedaan op alle fronten zwijgen”, zegt de advocaat.

Chantabele positie Demmink

Van der Plas zegt van „inlichtingenbronnen in Turkije” in 2007 te hebben vernomen dat de Turken de veroordeling van Baybasin konden regelen door gebruik te maken van de chantabele positie van de voormalige hoogste ambtenaar van het ministerie van Veiligheid en Justitie Joris Demmink. „Men wist dat hij Turkse jongens seksueel zou hebben misbruikt.”

Derksen laat zich niet uit over deze complottheorie. De naam Demmink komt in het hele boek niet voor. „Die zaken hebben absoluut niets met elkaar te maken, althans in het dossier is er geen aanwijzing voor”, aldus Derksen.

Overigens is het verweer dat er geknoeid is met telefoontaps al eerder gevoerd door Baybasin. Maar niet alleen het gerechtshof in Den Bosch, ook de Hoge Raad, het Europese hof voor de mensenrechten en een commissie die onder leiding van Ybo Buruma later nog eens bekeek of de strafzaak moest worden heropend, gingen akkoord met de veroordeling.