Opinie

Heel veel Femke in ‘Seks en de Zonde’

Femke Halsema in ‘Seks en de Zonde’ (NTR).
Femke Halsema in ‘Seks en de Zonde’ (NTR).

Politiek is vaak persoonlijk bij Femke Halsema (48). Haar directheid en bereidheid om in de meest particuliere termen verantwoording af te leggen, maken haar ook jaren na een vertrek uit de Haagse politiek nog steeds populair, zij het voornamelijk op Twitter.

Er is ook een actrice aan haar verloren gegaan. Ze poseerde al eens als Elizabeth Taylor voor een affiche van het Filmmuseum en was een van de hoofdpersonen in de door haar man Robert Oey geregisseerde, deels gezongen documentaire De Leugen over Ayaan Hirsi Ali.

Voortreffelijk idee dus om Halsema de hoofdrol te geven van een vrijzinnig en nieuwsgierig aagje, op zoek naar onafhankelijke vrouwen in de islam. Ze bedacht het idee van de zesdelige documentaire serie zelf, maar samensteller en regisseur Hassnae Bouazza, schrijver van het boek Arabieren Kijken, lijkt de werkelijke auteur. Bouazza blijft buiten beeld, Halsema zien we zo goed als permanent.

Ook al zijn de ontmoetingen documentair, de indruk ontstaat dat dit een dramatische constructie is. Zal de zonder religie en feministisch opgevoede vrijdenker meer begrip krijgen voor de motieven om een hoofddoekje te dragen? Tegenslagen, loutering, bevrijding.

Het is een feest om eindelijk eens kennis te maken met het gedachtegoed van min of meer feministische moslimvrouwen. Gisteren was dat blogger Amoorah Kartoubi uit Lelystad, die wordt aangeduid als Fadwa Kartoubi. Lees vooral haar geestig geformuleerde verhalen op amoorah.nl.

Ze is voor een Marokkaans-Nederlandse vrouw met een ambivalente familiegeschiedenis zeer openhartig, maar vertelt nog lang niet alles. Er waren ingrijpende dingen gebeurd, maar we weten niet van welke aard. Ook is de keuze voor eenhoofddoek, die ze inmiddels niet meer draagt, relatief summier verwoord.

Het belangrijkste probleem is dat de rol van Halsema in de eerste aflevering nogal zwaar is in vergelijking tot die van Kartoubi. Om het kader te snappen wordt de ex-politica uitgebreid geportretteerd, met kinderen en eigen moeder, een voormalig PvdA-wethouder in Enschede. Femke vertelt hoe ze blowde en spijbelde, over haar gêne op naaktcampings en de kracht van een zelfstandige moeder als rolmodel. We hebben die (persoonlijke) informatie vermoedelijk in volgende afleveringen hard nodig om de tegenstelling te kunnen begrijpen, maar het effect is ook dat het wel lijkt of de serie meer over Femke dan over moslimvrouwen gaat. Die praten immers doorgaans een stuk minder spontaan over en met hun moeders.

Dat moet een misverstand zijn, dat in de volgende afleveringen zal worden rechtgezet, een dramatische vertekening. De keuze van de een om zo persoonlijk en zo openhartig te zijn bevestigt in eerste instantie alleen vooroordelen over de geslotenheid en onkenbaarheid van de ‘anderen’. Desondanks is Seks en de Zonde nu al een enorme vooruitgang ten opzichte van de afgelopen jaren van uitsluitend praten óver moslimvrouwen.