Defonseca is geen wolvenkind, ‘herinnering aan Holocaust’ verzonnen

EPA / Fabrice Coffrini

16,4 miljoen dollar moet ze terugbetalen aan haar uitgever. Misha Defonseca (wiki), schrijver van het boek Misha: A Mémoire of the Holocaust Years, waar onder meer een film uit voortkwam, blijkt een groot deel van het verhaal te hebben verzonnen. Ze is niet joods, en ze werd ook niet opgevoed door wolven.

Het boek, dat in 1997 verscheen, vertelt het verhaal van een 8-jarig joods meisje dat in de Tweede Wereldoorlog wordt ondergebracht bij een katholieke familie. Ze wordt slecht behandeld en ontsnapt om haar verdwenen ouders te zoeken. Vier jaar loopt ze, door Duitsland en Polen, kleren en eten stelend, om uiteindelijk in Oekraïne te belanden. Daar wordt ze geadopteerd door wolven. Ze neemt hun omgangsvormen over, en wordt een tikkeltje mensenschuw.

In de VS werden er niet meer dan een paar duizend exemplaren van het boek verkocht. Maar in Europa werd het een succes. Er volgden zeventien vertalingen. In Italië kwam er een opera, en in Frankrijk zelfs een film:

Surviving with Wolves:

‘Dit is een echt verhaal’

Al kort na de verschijning van het boek rezen twijfels over de echtheid van het verhaal van de nu 76-jarige Defonesca. Sommige historische feiten klopten niet, zeiden historici. Defonesca’s repliek was dat ze de namen van haar ouders niet wist, evenals haar geboorteplaats en -datum, waardoor feiten moeilijk te checken zouden zijn.

De regisseur van de Franse film, Vera Belmont, zei na het verschijnen van de film in 2008 tegen de Israëlische krant Haaretz dat Defonesca in huilen uitbarstte toen ze het eindresultaat zag. Op de vraag of ze zich bewust was van de twijfels van historici over het verhaal, zei Belmont:

“Dit is precies zoals mensen die het bestaan van concentratiekampen ontkennen. Dit is een echt verhaal. Alles dat tijdens de Holocaust gebeurde is ongeloofwaardig en onvoorstelbaar, en men vindt het daarom moeilijk dit verhaal te geloven.”

Vete

Defonesca daagde haar Amerikaanse uitgever in 1998 voor de rechter wegens contractbreuk. Ze won, kreeg de auteursrechten terug en ook nog eens 32,4 miljoen dollar schadevergoeding. Diezelfde uitgever zorgde ervoor dat zij nu ook flink wat geld moet betalen. Onderzoekers ontdekten door zijn inzet dat ze gedurende de periode dat ze zou zijn opgevoed door wolven, gewoon op een Brusselse school zat.

Overigens is niet alles aan het verhaal verzonnen. Defonesca verloor haar ouders echt, omdat ze in het verzet zaten, meldt de LA Times. Volgens Defonesca is het verhaal daarom toch echt.

“Het is mijn verhaal. Niet echt de echte werkelijkheid, maar mijn werkelijkeid, mijn manier van overleven.”