‘EU-ambtenaren van 50 krijgen pensioen van 9.000 euro’

Op de cover vanNew Scientist #11 (de Nederlandstalige editie)
Op de cover vanNew Scientist #11 (de Nederlandstalige editie)

De aanleiding

Op 22 mei zijn er weer verkiezingen voor het Europees Parlement. Zoals gebruikelijk gaat dat gepaard met allerlei beweringen over geldverspilling in Brussel. NRC-lezer Peter van der Graaf stuurde ons een screenshot van wat eruit ziet als de Facebookpagina van Geert Wilders. ‘Hier zakt toch echt je broek van af zeg’, staat erboven. En vervolgens: ‘Goedgekeurd!!! Pensioen op 50 jaar. Met 9.000 euro maandelijks voor EU-ambtenaren.’

Eronder staat dat 340 Europese ambtenaren ‘dit jaar’ onder deze aantrekkelijke voorwaarden vervroegd met pensioen gaan. De reden zou zijn dat de EU ambtenaren uit nieuwe lidstaten als Polen en Estland aan de slag wil helpen en ambtenaren uit de oude lidstaten daarom een gouden handdruk geeft. ‘Daar word ik nu ziek van!!!. Waarom ... en wie betaalt dit allemaal?’, zo valt er te lezen.

Het is onduidelijk wie de tekst heeft geschreven en het is onmogelijk te bepalen wanneer het screenshot is genomen. Er staat alleen ‘31 januari’ bij, maar niet van welk jaar. Op de Facebookpagina van Wilders is het nu niet te vinden. Volgens De Waard verspreidt het bericht zich wel op andere Facebookpagina’s. Her en der op internet duikt het inderdaad op, dus reden genoeg om het waarheidsgehalte eens te controleren. We bekijken dus of 340 Europese ambtenaren dit jaar op hun vijftigste met vervroegd pensioen gaan en straks 9.000 per maand aan pensioenuitkering ontvangen.

Waar is het op gebaseerd?

De bron blijkt een bericht uit 2005 te zijn op de website van de Belgische krant Het Nieuwsblad. Daarover zijn in 2010 Kamervragen gesteld door de VVD. De Kamerleden Ten Broeke en Weekers gingen er namelijk vanuit dat de 340 ambtenaren dat jaar met het vervroegde pensioen zouden gaan.

En, klopt het?

De ambtenaren gingen niet in 2010 maar in de periode 2002 tot en met 2004 met pensioen. Het ging om 530 Europese ambtenaren die vanaf 55 jaar de Europese Commissie verlieten met een uitkering tussen de zestig en zeventig procent van hun laatste salaris. Dit was een tijdelijke regeling die inderdaad bedoeld was om ruimte te scheppen voor ambtenaren uit de tien nieuwe EU-landen die in 2004 toetraden.

Hoe hoog de pensioenenuitkeringen waren die de ambtenaren kregen is volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken onbekend. De Europese Commissie liet eerder, in antwoord op een schriftelijke vraag uit het Europees Parlement, alleen weten dat het vroegpensioen onder de algemene regeling tot 2004 lager is dan 9.000 euro per maand.

Gezien het feit dat er rond 2004 maandsalarissen van zo’n 15.000 euro werden betaald aan topambtenaren bij de EU is het niet uitgesloten dat enkele ambtenaren die van de tijdelijke pensioenregeling gebruik maakten wel degelijk een maandelijkse toelage van zo’n 9.000 euro kregen en wellicht dus nog krijgen (als ze nog in leven zijn). Zestig tot zeventig procent van 15.000 euro is namelijk zo’n 9.500 euro. Staatssecretaris Timmermans betitelde de tijdelijke regeling voor vervroegde uittreding in zijn antwoord uit 2010 dan ook als „nogal riant”.

Ondertussen zijn de reguliere mogelijkheden voor EU-ambtenaren om vervroegd uit te treden overigens ingeperkt. Vervroegd pensioen is nu mogelijk bij 58 jaar. De normale pensioenleeftijd ligt op 66 jaar. Timmermans concludeerde in 2010 dan ook dat de riante vervroegde uittredingsregeling rond 2004 geen „structureel probleem” was.

Conclusie

Gaan dit jaar inderdaad 340 Europese ambtenaren op hun vijftigste met vervroegd pensioen en vangen ze straks 9.000 per maand aan pensioenuitkering? Dat is wat we hier controleren en het antwoord is: nee. Wel gingen 530 EU-ambtenaren tussen 2002 en 2004 op hun 55ste met vervroegd pensioen. Onbekend is hoe hoog hun maandelijkse toelage is. Enkele voormalige topambtenaren kregen en krijgen wellicht nog steeds zo’n 9.000 euro per maand. Aangezien het om een periode voor 2004 ging en de vervroegde pensioenleeftijd voor 530 (dus niet 340) ambtenaren niet 50 maar 55 jaar was, beoordelen we de bewering als grotendeels onwaar.