Moedersterfte in Nederland sterk gedaald

Een aanstaande moeder laat haar buik beschilderen tijdens de Negenmaandenbeurs.
Een aanstaande moeder laat haar buik beschilderen tijdens de Negenmaandenbeurs. Foto ANP/ Robin Utrecht

De kans dat vrouwen in Nederland sterven tijdens hun zwangerschap of in het kraambed is de afgelopen veertien jaar met de helft gedaald. Waar in 2000 nog één op de 4.400 vrouwen stierf, is dat nu één op de 10.500, staat in een vandaag verschenen rapport van hulporganisatie Save the Children.

Nederland is het enige land in de top tien in de ‘Moederindex’ van de organisatie, de index met daarin de veiligste landen voor moeders, waar er enorme verbetering wat betreft moedersterfte te zien is. Nederland staat in die top tien, die op meer factoren dan alleen moedersterfte is gebaseerd, op een vijfde plek, achter Finland, Noorwegen, Zweden en IJsland.

Andere westerse landen zien sterfte stijgen

Enkele andere westerse landen zijn erop achteruitgegaan. Zwitserland (19 procent), Spanje (23 procent), Nieuw-Zeeland (27 procent) en Denemarken (51 procent), allemaal landen die het internationaal goed doen, hebben de afgelopen jaren de kans op moedersterfte zien stijgen. Wel blijft de kans hierop erg klein.

De Verenigde Staten steekt er volgens Save the Children negatief bovenuit. Sinds 2000 is de kans op moedersterfte met 50 procent gestegen. Momenteel hebben vrouwen in de VS dezelfde kans te overlijden tijdens hun zwangerschap of in het kraambed als vrouwen in Iran en Roemenië.

De VN-groepen verantwoordelijk voor de schattingen kunnen niet verklaren waarom de kans op moedersterfte is toegenomen in veel industrielanden. Volgens Save the Children vermoeden velen dat de verslechterde situatie te maken heeft met een groter aantal zwangerschappen met een hoger risico, veroorzaakt door onder andere overgewicht, diabetes en hart- en vaatziekten, die alle in sterkere mate voorkomen.

Afrikaanse landen onderaan

Onder aan de lijst staan veel landen in Afrika. Nummer laatst is Somalië: één op de zestien moeders overleeft de zwangerschap daar niet. Ook in Congo, Niger en Mali zijn moeders niet goed af. Om de situatie in de onderste regionen van de index te verbeteren, zou er volgens Save the Children meer gedaan moeten worden om conflicten te beëindigen en voorkomen, de kwetsbaarheid voor natuurrampen te verminderen en vluchtelingen en ontheemden gezondheidszorg, voedsel en onderwijs te bieden.

Afghanistan en Nepal geven wat dat betreft een goed voorbeeld, volgens de organisatie. Ook daar zijn de afgelopen ruim tien jaar conflicten en natuurrampen geweest, maar in beide landen is de moedersterfte sterk afgenomen.