Het Blauwe Oog van Afrika is alleen vanuit de ruimte goed te zien

Foto JAXA/ESA

Veertig kilometer in diameter is deze vreemde cirkelvormige structuur in de Sahara: de Richat-formatie in Mauretanië. Bijnaam: het blauwe oog van Afrika. Vrijwel altijd zichtbaar vanuit de ruimte is het een favoriet oriëntatiepunt van astronauten in een baan om de aarde. Deze foto, eind vorige week vrijgegeven door de Europese ruimtevaartorganisatie ESA, is gemaakt door een Japanse satelliet. De formatie is in 1934 ontdekt door de Franse ontdekkingsreiziger en woestijnkenner Théodore Monod, maar pas door Amerikaanse Gemini-astronauten in 1965 voor eerst in alle omvang gezien. Aanvankelijk werd verondersteld dat het een inslagkrater was, maar door hitte vervormd ‘shock-gesteente’ is er niet te vinden. Nu wordt gedacht dat het hier om het verweerde topje van een gesteenteplooi (‘anticline’) moet gaan, waarschijnlijk ontstaan bij het uiteenvallen van het oercontinent Pangea, 100 miljoen jaar geleden. Het veertigtal ringen – tussen 50 en 1 meter breed – bestaan uit hard gesteente dat langzaam wegslijt. De donkere rots links is het 200 meter hoge Adrar-plateau. Rechtsonder rukken zandduinen op vanuit de woestijn. (NRC)