‘Verkennend gesprek’ tussen schoonmakers en werkgevers

De werkgevers willen weer met de schoonmakers aan tafel. Bij de NS gaat de staking deze week weer door.

Vanwege de Dodenherdenking werd Amsterdam CS wel schoongemaakt
Vanwege de Dodenherdenking werd Amsterdam CS wel schoongemaakt Foto Novum

Morgen hervatten de schoonmakers van de NS hun staking, maar op korte termijn gaan de vakbonden en werkgeversorganisatie OSB waarschijnlijk weer aan tafel. De OSB nodigde de bonden vanochtend uit voor een „verkennend gesprek” om uit de impasse te komen. Bestuurder Ron Meyer van FNV Bondgenoten zegt hier „welwillend” tegenover te staan.

Vanwege Dodenherdenking en Bevrijdingsdag hadden de schoonmakers bij de NS hun acties twee dagen opgeschort en werd er wel gepoetst. Want schoonmakers zijn „waardige stakers”, zegt Meyer.

Vorige week schakelde de NS het eigen kantoorpersoneel in om de ergste troep op te ruimen. Volgens de FNV huurde het spoorwegbedrijf ’s avonds ook uitzendkrachten in, wat de staking zou ondermijnen. Vijf vragen over de staking.

1 Waarom staken de schoonmakers van de NS?

De staking is onderdeel van landelijke acties onder alle schoonmakers. Zo stonden er in april boze schoonmakers bij Shell op de stoep. FNV Bondgenoten is ontevreden over de cao-onderhandelingen. Die wil een loonsverhoging van vijftig cent per uur en doorbetaling van de eerste twee ziektedagen. De werkgeversorganisatieOSB (Ondernemersorganisatie Schoonmaak- en Bedrijfsdiensten) zegt dat „niet te kunnen doen.” Daarom roept de FNV haar leden op tot staking.

2 Hoeveel mensen staken mee?

Ongeveer de helft van het aantal schoonmakers, volgens de NS. Niet iedere schoonmaker is lid van de vakbond en niet alle vakbondleden staken daadwerkelijk mee. Daarom is de ene trein ook viezer dan de andere: op sommige plekken zijn er wel genoeg schoonmakers aan het werk. Ook op de stations wordt nog schoongemaakt, behalve op het Centraal Station in Amsterdam. Alleen met de Dodenherdenking gisteren is daar wel schoongemaakt.

3 Mag de NS andere schoonmakers inhuren?

Dat mag officieel niet, dat is ‘stakingsbreken’. Volgens de FNV maken de Nederlandse Spoorwegen zich daar nu al schuldig aan, doordat zij eigen kantoorpersoneel lieten opruimen en ’s avonds bovendien uitzendkrachten zouden inhuren. FNV is vorige week met die klacht naar de dienst Inspectie SZW gestapt (voorheen Arbeidsinspectie). Een woordvoerder van de Inspectie bevestigt een klacht te hebben gekregen van de FNV, en „sluit niet uit dat er een onderzoek komt”.

Volgens de NS is het opruimen door eigen personeel „een druppel op de gloeiende plaat”, en bovendien nodig om onveilige situaties te voorkomen. De woordvoerder van de NS wil niet zeggen of het bedrijf ook gebruikmaakt van uitzendkrachten. „Wij doen niets wat niet mag, dat hebben we door juristen laten onderzoeken”, aldus de woordvoerder.

4 Er zijn ook klachten over de werkdruk van schoonmakers. Hoe zit het daarmee?

De NS stelt regels op over hoe schoon de treinen moeten zijn. Het ingehuurde schoonmaakbedrijf beslist vervolgens zelf hoe ze aan die eisen voldoen: hoeveel personeel ze inzetten, in hoeveel tijd. De NS-woordvoerder: „We hebben daar wel afspraken over gemaakt met de schoonmaakbedrijven.” Maar de ruzie die er nu is, gaat niet zozeer over de werkdruk maar over de hoogte van het salaris en over doorbetaling tijdens ziekte.

5 Hoelang gaat de staking door?

Een staking stopt als de eisen (deels) worden ingewilligd – of als de aandacht voor de staking verslapt. Het is voor een vakbond ook duur om te blijven staken als niemand er meer aandacht voor heeft: omdat de werkgever niet verplicht is om bij staking door te betalen, betaalt de vakbond een ‘stakingsuitkering’ aan elke staker. Dat gaat nu om 68 euro netto per dag. Ook kan een rechter ingrijpen op verzoek van de werkgevers. Staken is voor iedereen een recht, behalve als het gevaarlijke situaties oplevert. Nergens staat vastgelegd wat een ‘gevaarlijke situatie’ precies is, dus moet de rechter zelf de regels bepalen.