Premier Oekraïne bezoekt Odessa - ‘tragedie voor alle Oekraïners’

Mensen leggen bloemen bij het vakbondsgebouw in Odessa, waar afgelopen vrijdag tientallen mensen omkwamen. Foto Reuters / Gleb Garanich

De Oekraïense premier Arseni Jatsenjoek heeft vandaag Odessa bezocht, de havenstad waar vrijdag tijdens gevechten tussen voor- en tegenstanders van de regering tientallen mensen omkwamen bij een brand in een vakbondsgebouw. Hij noemde hun dood een ‘tragedie voor alle Oekraïners’, aldus AP.

Jatsenjoek verklaarde dat een onderzoek loopt naar de politie, omdat die naliet de orde te handhaven. Tegelijkertijd suggereerde hij dat Moskou de hand had in de gebeurtenissen. Hij zei dat openbare aanklagers opdracht hebben gekregen ‘alle aanstichters, alle organisatoren en allen die onder Russische leiding een dodelijke aanval op Oekraïne en Odessa hebben geopend’ op te sporen.

Twitter avatar myroslavapetsa Myroslava Petsa Unions building in #Odessa today http://t.co/eMK6BYnbbr

Update 15.30:

Honderden pro-Russische activisten bestormden zojuist een politiebureau in Odessa terwijl ze de vrijlating eisten van betogers die na de gevechten van afgelopen vrijdag waren gearresteerd.

De politie zou inmiddels 67 gevangenen hebben vrijgelaten:

Twitter avatar StateOfUkraine Ukraine Reporter #Odessa police was forced to release arrested, ~30 have been released inc. Muzyko, head of pro-#Kremlin party ‘Rodina http://t.co/XeQU3w5kt4
Twitter avatar howardamos Howard Amos The police have let out prisoners. Crowd goes wild: http://t.co/ZGsbOf3t3M

‘Nieuw binnenlands front voor Kiev’

Odessa is de belangrijkste stad tussen de door Rusland geannexeerde Krim en de separatistische regio Transnistrië in Moldavië. Sommigen verdenken Rusland ervan te proberen om vanuit Transnistrië een groot deel van Oekraïne onder controle te krijgen. Het geweld in Odessa lijkt voor de de Oekraïense regering een even grote bedreiging als de oorlogstoestand in het oosten van het land, aldus onze redacteur Hubert Smeets dit weekend in NRC:

“In de stad aan de Zwarte Zee, historisch symbool van het negentiende eeuwse ‘Nieuwe Rusland’ dat de Russische president Vladimir Poetin in ere wil herstellen, leek tot nu toe een politieke wapenstilstand van kracht. De Maidan, verzamelterm voor de groepen in het land die de nieuwe machthebbers in Kiev steunen, had in Odessa de overhand zonder dat de lokale macht daarvoor hoefde te wijken. (…) Als Odessa in de greep van geweld blijft, wordt de regering in Kiev geconfronteerd met een nieuw en onoverzichtelijk binnenlands front dichtbij de Krim waar de Russische Zwarte Zeevloot is afgemeerd.”

De ongeregeldheden in Odessa begonnen toen er schoten vielen tijdens botsingen tussen pro-Russische en pro-Oekraïense betogers op straat. Hierbij zouden verscheidene doden zijn gevallen. Het dodencijfer steeg echter sterk toen er brand uitbrak in een vakbondsgebouw waar tegenstanders van de regering zich hadden verschanst. Rusland was er als de kippen bij om de schuld te leggen bij radicale ultranationalisten die van de autoriteiten in Kiev de vrije hand zouden krijgen.

‘Antiterroristische operatie’ gaat door

Vandaag gaat de ‘antiterroristische operatie’, waar de regering van spreekt, in de regio rond Donetsk door. Zo is een televisiemast heroverd op pro-Russische separatisten in de oostelijke stad Kramatorsk en proberen de regeringstroepen de stad weer onder het gezag van Kiev te brengen.

    • Lex Boon