Geen kantoorstress dankzij je hond

Dieren op kantoor zorgen voor rust en productiviteit // Toch lopen bij Nederlandse bedrijven maar weinig dieren rond // In de Verenigde Staten is dat anders, zo is er bij Google zelfs een ‘Dog Policy’

Hond Lois van presentator Janine Abbring is welkom op de redactie van Vroege Vogels. Foto Bram Budel

Het is 09.48 uur als Daan Spoek (33) zijn kantoor binnenloopt. „Kom tevoorschijn, Henk”, zegt hij. „Tijd om op te staan.” Spoek staart door de glazen wand van zijn aquarium. Tientallen vissen zwemmen rond. Een zwarte met oranje staart. Een paar ranke exemplaren met sierlijke vinnen – maanvissen – en piepkleine visjes met zebrapatroon. Maar Henk is onvindbaar. „Henk is een feestbeest”, verzucht Spoek. „Net als wij hier op kantoor. Blijft ’s avonds te lang op, en laat zich ’s ochtends niet voor tienen zien.”

Henk is een zoetwatergarnaal. Spoek kreeg zijn aquarium vier jaar geleden, toen hij een eigen boekingsbureau voor dj’s, begon (Spooker) en directeur werd van dancefestivals Voltt en 5 Days Off. „Een afscheidscadeautje van collega’s. Ze vonden dat ik een ontspannende hobby moest hebben.” Hij nam zijn hobby al snel mee naar kantoor. „Zo kunnen mijn collega’s er ook van genieten. Naar zo’n bak kijken is lekker rustgevend.”

Vooral honden populair

Rustgevend: zo wordt de aanwezigheid van huisdieren op kantoor vaker omschreven. Uit onderzoek van de Virginia Commonwealth University bleek in 2012 dat het stressverlagend werkt om je hond mee naar werk te nemen. Een week lang checkten onderzoekers het stressniveau van fabrieksmedewerkers, door de hoeveelheid van het hormoon cortisol in hun speeksel te testen. Aan het eind van elke werkdag dag hadden alleen de arbeiders die vergezeld werden door hun viervoeter een laag cortisolniveau. Veel deelnemers aan het onderzoek gaven bovendien aan productiever te worden door de aanwezige honden.

Des te opmerkelijker is het hoe weinig dieren er op kantoor rondlopen. In Nederland, in ieder geval. Huisdieren genoeg – uit een rapport van de Wageningen Universiteit blijkt dat er in 2011 (de meest recente cijfers) in ons land 2,9 miljoen katten en 1,5 miljoen honden rondliepen, en maar liefst 6,6 miljoen aquariumvissen zwommen – maar op de werkvloer zie je ze zelden. Officiële cijfers ontbreken, maar Nederland zou er qua percentage kantoordieren vermoedelijk bekaaid afkomen vergeleken met Amerika.

Daar lijkt een ‘office pet’ de gewoonste zaak van de wereld. Een paar jaar geleden bleek uit een enquête van de brancheassociatie van bedrijven die producten voor huisdieren maken, de APPA, dat 17 procent van de bedrijven in de VS huisdieren toestaat op de werkvloer. Honden lijken het populairst – misschien omdat die het lastigst alleen thuis te laten zijn. Grote bedrijven als Amazon, Ben & Jerry’s en Google staan bekend als hondvriendelijk. Google heeft zelfs een ‘Dog Policy’ in de huisregels: ‘Google’s affection for our canine friends is an integral facet of our corporate culture. We like cats, but we’re a dog company, so as a general rule we feel cats visiting our offices would be fairly stressed out.

Kat in ruil voor bier

In Nederland lijkt slechts één dier goed vertegenwoordigd op de werkvloer: de muis. Muizen waren voor de copywriters van bureau Escobar de reden om kantoorkat Kees aan te schaffen. „We zaten jarenlang in een oud pand in de Amsterdamse binnenstad”, vertelt copy-coördinator Rosanne Koppert (27). „Dan kun je niet anders verwachten dan een muizenplaag.”

Echt actief ziet Kees er niet uit. Het is 15.30 uur en hij ligt opgekruld en snorrend bij Marlous Beukeboom (31), een zzp’er die in hetzelfde pand werkt als Escobar. Koppert: „Kees slaapt op kantoor. De eerste die binnen is, geeft hem eten. Voordat hij eten heeft gehad laat-ie je niet met rust. Soms is het een rotzooi ’s ochtends. Heeft Kees ’s nachts met de wc-rollen lopen spelen.”

Kees kochten ze voor acht biertjes in de kroeg. „De barvrouw vertelde dat ze haar kat kwijt moest. De deal was snel gemaakt.”

Kees kan jagen als de beste. „Sinds zijn komst hebben we geen muis meer gesignaleerd”, zegt Beukeboom. „Sterker nog: omdat binnen geen muizen meer zijn, gaat hij buiten op jacht en brengt de buit mee terug. Ligt er opeens een dood exemplaar voor de deur.”

Dat Kees kantoorkat werd, had niets te maken met de stressverlagende werking van huisdieren. „Soms werkt hij eerder stressverhogend”, aldus Koppert. „Dan loopt hij over je toetsenbord en typt een paar spaties extra.” Maar dat is een uitzondering. Ze merkt dat de kat vooral rust geeft. „Als ik een lastige opdracht heb, ga ik eerst even langs Kees.”

De ene werknemer heeft natuurlijk meer met dieren dan de andere, maar kantoordieren lijken over het algemeen geen wig tussen collega’s te drijven. Integendeel: ze kunnen juist zorgen voor een sterkere band. In 2010 bleek uit verschillende experimenten van de Central Michigan University bijvoorbeeld dat werknemers elkaar sneller vertrouwen en beter samenwerken als er een hond op kantoor rondloopt. Zo werd onderzocht hoe snel werknemers collega’s verlinkten als ze verdacht werden van fraude. De proefpersonen werden verdeeld in diverse groepen: met en zonder hond. In de groepen met hond nam de neiging groepsgenoten te verraden met 30 procent af.

Kantoordieren kunnen dus zorgen voor een grotere loyaliteit tussen werknemers. Maar op hun beurt zijn werknemers ook heel loyaal aan het dier.

Koppert: „Kees hoort er echt bij. Laatst was hij van 3-hoog gevallen, en had hij een gebroken achterpoot. Toen heeft ieder van ons een bijdrage gedaan, zodat we geld hadden voor zijn operatie.”

Eis: mijn huisdier komt mee

Janine Abbring (38) was jarenlang zo’n zzp’er met hond. Sinds negen jaar heeft ze hond Lois (‘gewoon een huismerk, niks sjieks’). „In het begin werkte ik nog bij de regionale omroep; daar waren huisdieren verboden. Door een samenloop van omstandigheden nam ik ontslag en ging ik voor mezelf werken. Toen ze me bij de regionale omroep vervolgens als freelancer vroegen, stelde ik als eis: Lois mag mee. Ze gingen akkoord.”

Sindsdien heeft Abbring bij nieuwe werkgevers altijd geregeld dat haar hond welkom was. Zo werkte ze een tijdje als Jakhals bij tv-programma De Wereld Draait Door. „Presentator Matthijs van Nieuwkerk is niet gek op honden, daar hield ik Lois in het begin angstvallig onder mijn bureau.” Nu werkt ze als radio- en televisiepresentator van Vroege Vogels. „Een natuurprogramma, dus daar doen ze gelukkig niet moeilijk over dieren.”

Lois gaat ook mee naar de radio- en tv-opnames. „Natuurlijk kan dat niet met iedere hond: als je een bouncende jack-russell hebt, is dat niet ideaal. Maar Lois is heel braaf en rustig.” Bij opnames scharrelt Lois vaak buiten beeld rond, en ook tijdens radio-uitzendingen houdt ze zich koest. Abbring wordt rustiger door de aanwezigheid van Lois. „Je hond mee naar werk is ideaal. Je voelt je er prettiger door, het is praktisch en het dwingt je tot voldoende lichaamsbeweging.”

Hamster versnippert papier

Soms zijn kantoordieren ook nuttig. Wie op Google ‘pet office hamster’ intypt, komt bij een foto van een door een hamster aangedreven papierversnipperaar. Loopt de hamster in zijn rad, dan zet dat het versnipperingsmechanisme in werking. Als beloning krijgt de hamster volop papiersnippers om in te woelen.

Het aquarium van Daan Spoek levert zelfs geld op. „Doordat we er opdrachten mee binnenhengelen. Sommige klanten hebben kinderen. Dan gaan de kids vissen kijken, terwijl papa zaken doet. Maar niet denken dat ik de bak uitbuit hoor. We doen niet aan vissenprostitutie.”

Klantenlokkertje of niet: aan Henk zal hij weinig geld verdienen – die laat zich nog altijd niet zien. „Die ligt zijn roes uit te slapen. Heeft vast een ‘henkover’.”

    • Gemma Venhuizen