Dit is een artikel uit het NRC-archief

Politie, recht en criminaliteit

Volkert van der G. vandaag vrij man – maar hij wordt wel 24/7 gevolgd

Volkert van der G. luistert naar de rechtbank.
Volkert van der G. luistert naar de rechtbank. Foto ANP / Jan Hensema

Volkert van der G. komt vandaag vrij. De moordenaar van Pim Fortuyn heeft er tweederde van zijn celstraf op zitten. Van der G. moet zich wel aan bijzondere voorwaarden houden.

Enkelband
Na zijn vrijlating moet Van der G. zich wekelijks melden bij de reclassering én krijgt hij een enkelband met gps. “Dat is de zwaarste vorm van elektronisch toezicht”, zegt Pauline Schuyt, universitair hoofddocent strafrecht aan de Universiteit Leiden. Met gps kan de reclassering dag en nacht zien waar iemand zich beweegt – en als hij in een verboden gebied komt, gaat er een alarm af.

“Je bent letterlijk een flikkerend stipje op iemands scherm.”

Van der G. moet zich laten behandelen door een psycholoog of psychiater en hij krijgt een gebiedsverbod voor Hilversum, Rotterdam, Den Haag en de woonplaats(en) van de nabestaanden. Verder mag hij geen contact opnemen met de media of nabestaanden.

Huisvesting
Waar Van der G. gaat wonen is niet bekend. Hij gaat in ieder geval niet terug naar zijn oude woonplaats Harderwijk. Er wordt wel gezegd dat Van der G. alleen in het buitenland echt veilig zou zijn. De voorwaarden zoals ze nu zijn, zijn daarvoor een belemmering, zei strafrechtadvocaat Sander Janssen eerder in NRC Handelsblad.

“Het overgrote deel van de boeven wordt na tweederde van hun straf gewoon vrijgelaten, ook zware boeven. Zij kunnen dan naar het buitenland, als ze willen. Van der G. kan dat door deze voorwaarden nu niet.”

Mochten er in de toekomst plannen zijn om zijn verblijfplaats te wijzigen, dan gebeurt dat na overleg tussen het OM en de reclasseringsdienst.

Bescherming
Van der G. mocht eerder niet met verlof omdat zijn veiligheid dan in gevaar zou komen. Het is onduidelijk welke maatregelen nu getroffen zijn. Normaal regelt de lokale driehoek – burgermeester, officier van justitie en politie – de veiligheid van ex-delinquenten. De veiligheid van mensen die ernstig bedreigd worden en een maatschappelijke functie hebben, wordt nationaal geregeld. Zulke bescherming voor een ex-delinquent is nog nooit voorgekomen,zegt strafrechtadvocaat Janssen.

Bedreiging
Het nieuws dat Van der G. vervroegd vrijkomt leverde een stroom aan bedreigingen van Fortuyn-aanhangers op. Op internet werd openlijk opgeroepen Van der G. op te sporen. Peter de Graaf van de extreemrechtse actiegroep Identitair Verzet vertelde aan NRC sinds 2002 geld in te zamelen voor een wraakactie. Volgens De Graaf liggen er al concrete plannen voor uitvoering van de actie. Een neonaziband plaatste op YouTube het nummer ‘Volkert moet dood’.

Vrijlating
Normaal komen gedetineerden ’s ochtends vrij, vlak na de start van het dagprogramma. In de dagen ervoor kunnen ze afscheid nemen van medegevangenen en personeel. Eerst gaan ze langs het ‘Bad’, de afdeling waar bezittingen worden bewaard. Erna gaan ze naar buiten. Vaak worden ze opgehaald door familie of vrienden, of verlaten ze zelf de gevangenis. Bij Van der G. gaat het niet zo. (NRC)