Brabant komt bijna om in al die drugslabs

Maandag werden twee mannen dood gevonden in een drugslaboratorium in Uden // Het is een van de vele drugsincidenten in Brabant // De provincie wil meer hulp voor de aanpak van criminele pillendraaiers

Ze lagen waarschijnlijk al enige dagen dood in een loods in Uden. Twee Limburgse mannen van 28 en 35 jaar oud werden afgelopen maandag gevonden in een bedrijfsverzamelgebouw op een industrieterrein in de Brabantse gemeente Uden. Ze zijn vermoedelijk gestikt in de giftige stoffen die vrijkwamen in het illegale laboratorium waar synthetische drugs werden gemaakt.

„Een tragisch dieptepunt in de toenemende criminaliteit met betrekking tot drugslaboratoria.” Zo noemt de burgemeester van Uden Henk Hellegers de gebeurtenis. Hij schrijft het in een brief die hij afgelopen woensdag stuurde aan minister Opstelten (Veiligheid en Justitie, VVD). Hellegers luidt de noodklok. „Dat er nu ook dodelijke slachtoffers zijn gevallen, geeft naar mijn mening de ernst van de situatie weer.”

De burgemeester wil meer hulp bij de aanpak van de drugslaboratoria. Hellegers pleit er bij Opstelten, de baas van de Nationale Politie, voor dat er meer agenten worden ingezet „om het in bedrijf nemen van criminele laboratoria te ontmoedigen en tegen te gaan”.

Uden staat niet alleen. Heel Brabant vraagt – niet voor het eerst – meer bijstand om de criminele pillendraaiers aan te pakken. Het aantal drugsincidenten in de provincie neemt snel toe. Vorige week vrijdag werd in twee vrachtwagenopleggers in Eindhoven 20.000 liter chemicaliën gevonden, bestemd voor de productie van xtc. In de ruimte lag ook een raketwerper, twee automatische wapens, 230 kilo pillen en 24 kilo van de chemische stof MDMA. Ook werden in de loods 38 kilo zuivere MDMA en 74 kilo amfetamine aangetroffen.

Dinsdag heeft een delegatie van Brabantse bestuurders onder leiding van milieugedeputeerde Johan van den Hout een onderhoud op het ministerie van Veiligheid en Justitie. Brabant wil financiële hulp bij het opruimen van drugsafval dat steeds vaker in de natuur wordt gedumpt. In de eerste drie maanden van dit jaar zijn al zeventig dumpplaatsen van drugsafval aangetroffen. Een verdubbeling vergeleken met een jaar eerder.

Steeds meer drugsafval gedumpt

Beboet veroordeelde drugscriminelen en stort de opbrengsten in een fonds waarmee de opruimkosten kunnen worden betaald, is het voorstel van de provincie. „Nu gaat afgepakt wederrechtelijk verkregen vermogen naar het ministerie van Financiën. Wij kunnen het beter gebruiken, want nu zijn alle kosten meestal voor gemeenten en Staatsbosbeheer”, zegt Van den Hout. Het opruimen kost per keer tienduizenden euro’s. „Niet alleen de aantallen dumpplaatsen nemen toe, maar ook de omvang. Door een verbod op sommige chemische stoffen zijn er per pil steeds meer chemicaliën nodig om ze te maken.”

Door toegenomen controles in buitengebieden wordt er volgens hem ook steeds meer drugsafval gedumpt in stedelijke gebieden, soms bij mensen met een grote tuin. „Vorige maand is een enorme partij drugsafval gestort midden in Oisterwijk op het terrein van een voormalige leerfabriek. Voor je het weet staan er straks spelende kinderen met hun handen in die rommel.”

Ook gedeputeerde Van den Hout pleit voor de inzet van meer middelen bij de opsporing van drugscriminelen. „Het Openbaar Ministerie loopt tegen de grenzen van haar capaciteit aan.” Van de week zei de landelijke officier van justitie belast met de aanpak van synthetische drugs Neeltje Geldermans zich grote zorgen te maken. „We werken er met man en macht aan maar er is meer dan we aankunnen”, zei ze. De top van het OM spreekt inmiddels tegen dat ze de strijd tegen de drugshandel niet meer aankunnen. Volgens Van den Hout gebeurt dit omdat justitie „niet hardop kan zeggen” dat ze problemen hebben. „Het is een politieke afweging.”

Vorig jaar werden 44 drugslabs opgespoord. Dit jaar zijn het er al dertig. De politie denkt dat er meer drugslabs worden gevonden omdat er ook intensiever wordt gezocht en politie en bestuur steeds meer samenwerken bij de aanpak van criminaliteit.

In de provincie is een speciale taskforce actief die zich richt op de aanpak van hennepteelt, ook booming business in Brabant. „We denken dat de criminelen die hennep telen hun werkterrein verleggen en vaker in de xtc en amfetaminehandel actief worden”, zegt een hooggeplaatste politieagent in Brabant. „Voor criminelen is het makkelijk te switchen. Ze hoeven voor de pillenproductie alleen maar de elektricien te vervangen voor een laborant. Het smokkelen en witwassen van crimineel geld blijft identiek.”

Brabant is definitief het drugscentrum van Nederland. Volgens Van den Hout komt dit doordat daar traditioneel illegale goederen worden gesmokkeld. „Dat was al zo met jeneverstokerijen en de botersmokkel.” De gedeputeerde spreekt van „ons cultureel erfgoed”.