Theater Na de Dam groeit tot landelijk theaterevenement op 4 mei

Hadewych Minis brengt muzikale avond naarLeven en Lot van Vasily Grossman.
Hadewych Minis brengt muzikale avond naarLeven en Lot van Vasily Grossman.

Het begon in 2010 als kleinschalig lokaal initiatief, in acht theaterzaaltjes in Amsterdam: Theater Na de Dam – een initiatief van twee theatermakers om op 4 mei na de Dodenherdenking nog verder stil te staan bij de Tweede Wereldoorlog. Bedenkers Jaïr Stranders en Bo Tarenskeen merkten bij de de Dodenherdenking dat het publiek meer wilde dan die twee minuten stilte. Ze bespeurden „een behoefte om langer collectief stil te staan bij verhalen over de Tweede Wereldoorlog”.

Nu, bij de vijfde editie, is Theater Na de Dam uitgegroeid tot een landelijke manifestatie. Ruim veertig theaters in het hele land nemen deel aan het evenement.

Op 4 mei om negen uur precies leest het ensemble van Toneelgroep Amsterdam teksten over de Tweede Wereldoorlog van onder meer Hugo Claus en Harry Mulisch. Gezelschap De Utrechtse Spelen brengt het stuk Leedvermaak van Judith Herzberg. En Het Nationale Toneel in Den Haag doet een theatrale lezing van Peter Weiss’ Het Onderzoek, over de Frankfurter Auschwitzprocessen. In Carré presenteert actrice/zangeres Hadewych Minis een muzikale avond rond de roman Leven en Lot van Vasily Grossman.

Kaartjes kosten maximaal 15 euro. Een aantal artiesten treedt onbezoldigd op. De theaters dragen bij door bijvoorbeeld korting op de zaalhuur te geven. Het evenement wordt onder meer ook gesteund door het Amsterdams Comité 4 en 5 mei. Over een samenwerking met het Nationaal Comité zijn gesprekken gaande.

De organisatie verzet zich tegen het herdenken van alle gevallenen in alle oorlogen, dat de laatste jaren in opkomst is. Die opvatting sluit aan bij een trend: uit een enquête van Bureau Consumenten Onderzoek bleek onlangs dat bijna 70 procent van de Nederlanders vindt dat op 4 mei alleen slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog zouden moeten worden herdacht.

Voorwaarde voor deelname aan Theater Na de Dam is dus dat een voorstelling nadrukkelijk over de Tweede Wereldoorlog gaat. Maar dat kan ook uit het perspectief van de daders zijn. Tarenskeen: „Dat kan júíst in het theater.”