Sinn Féin-leider Adams verdacht van moord

Gewapende strijd blijft oppositieleider achtervolgen

Gerry Adams, leider van de Ierse republikeinse partij Sinn Féin, is gisteren in Noord-Ierland gearresteerd op verdenking van betrokkenheid bij de moord op Jean McConville in 1972.

Als Adams (63) wordt aangeklaagd, dan kan dat het precaire vredesakkoord in Noord-Ierland in gevaar brengen. De duizenden onopgeloste moorden tijdens de Troubles, de bloedige strijd tussen katholieken en protestanten waarbij 3.600 doden vielen, vormen een netelige kwestie die nog altijd voor geweld zorgt.

De ontvoering en marteling van McConville en de uiteindelijke moord op haar wordt gezien als een van de meest gruwelijke aanslagen tijdens de Troubles. Het Ierse Republikeinse Leger (IRA), de paramilitaire organisatie die streed voor Noord-Ierse onafhankelijkheid, dacht dat de vrouw – protestantse, getrouwd met een katholiek – een informant was. Adams wordt al jaren beschuldigd opdracht te hebben gegeven tot de moord.

Hij ontkent, zoals hij ook ontkent lid te zijn geweest van de IRA. Drie jaar geleden zei hij tegen deze krant: „Ik ben, en dat heb ik eerder gezegd, nooit lid geweest van de IRA. Maar ik heb in mijn leven politieke keuzes gemaakt, en mijn familie heeft daaronder geleden. Mijn huis is gebombardeerd, ik ben beschoten, ik heb gevangen gezeten. Dat is nu een kwestie van het verleden.”

Maar van dat verleden komt hij niet af. Hoewel hij zorgvuldig het imago van een wijze staatsman in stand houdt, en inmiddels een succesvolle politieke carrière in Ierland heeft, waar hij sinds 2011 in het parlement zit, wordt altijd gewezen op de kwestie McConville. Zowel door voormalig IRA-leden, als door tegenstanders. Sinn Féin noemde de arrestatie gisteren vlak voor de Europese verkiezingen „politiek gemotiveerd”.

Adams kon echter weinig anders dan zichzelf gisteren bij de Noord-Ierse politie melden, waarna arrestatie volgde. De geruchten over zijn betrokkenheid zijn toegenomen sinds de politie toegang heeft tot interviews die Boston College heeft gehouden met voormalige paramilitairen. Die zouden pas na hun dood worden vrijgeven, maar na juridische gevechten is een aantal overgedragen.

Op basis daarvan werd vorige maand al Ivor Bell aangeklaagd wegens betrokkenheid bij de moord op McConville. Bell, Adams en Martin McGuinness, oud-IRA-commandant en huidig vicepremier van Noord-Ierland, onderhandelden samen met de Britten over vrede.

Vraag is of het bij Adams tot een aanklacht komt. In de jaren 70 en 80 werd hij meerdere malen gearresteerd in verband met IRA-aanslagen. Het kwam nooit tot een proces. En zelfs al zou hij veroordeeld worden, dan zal hij snel vrijkomen. Onderdeel van het Goede Vrijdagakkoord was vrijlating van politieke gevangenen die hun misdaad voor 1998 hadden begaan.