Magische marsmannetjes met slagroom

Het lijkt zo vrijblijvend, sciencefiction, elke hobbyist met wat aluminiumfolie kan een ufo bouwen. Maar echte sciencefiction is een vak apart. Iemand die dat succesvol bewijst maar helaas niet alle valkuilen weet te vermijden, is de Zweedse kunstenaar Matti Kallioinen.

Het goede aan zijn buitenaardse installatie in tentoonstellingsruimte 1646 is dat hij bomvol effecten zit. Wie binnenkomt is even compleet van de wereld. In de verduisterde ruimte ontwaar je een metershoge zwarte gestalte. Zachtjes begint wat muziek, gepingel, en springen lampjes aan in het donkere silhouet. Dan zwelt hij op en wordt de muziek voller, meer lampjes gaan branden, een aanzuigend geluid wordt hoorbaar, tot je op het laatst weggedrukt wordt door een ruimtevullende disco-ufo compleet met synthesizer soundtrack, lampjes, alles.

Net zoals kwaadaardige Hollywood-aliens altijd op macht uit zijn, houdt ook Kallioinen de touwtjes in handen: hij leidt de bezoeker door een choreografie muziek en beeld. Zodra het monster inzakt, wenken in de achterruimte roze en blauwe lampen. Daar beland je in een woud van opblaasbare wezens. Tussen die lichtshow met synthesizers staat zelfs een rookmachine te blazen.

De valkuil blijkt in het derde en laatste deel van de expositie. Daar draait een oudere video van Kallioinen, waarin marsmannetjes en figuren in opblaaspakken samenkomen in een bos, elkaars aluminiumfolie betastend en hun opblaastentakels insmerend met slagroom. Misschien heeft deze video meer verhaal dan de installatie, het lijkt een pleidooi voor alternatieve leefwijzen of een oproep tot het hervinden van magie in deze wereld. Toch oogt de film te onbeholpen, elk gevoel van magie wordt in die profane wereld ontmaskerd. Zoals actiehelden eigenlijk maillots dragen en aliens glimpakken, ze komen ermee weg als ze hun rol met overtuiging spelen. Ook Kallioinen is op zijn best als hij er helemaal voor gaat. En dat zo pal achter een galeriedeur in een Haagse winkelstraat, zoals in scifi-films deuren openen naar parallelle universa.