Kan Greenpeace de strijd om de Noordpool nog winnen?

Vanochtend werden in de Rotterdamse haven dertig activisten van Greenpeace gearresteerd bij een protestactie tegen een Russisch schip met ruwe olie uit het Noordpoolgebied. Het is volgens de activisten het begin van een nieuwe reeks acties tegen Noordpoololie. Maar kan Greenpeace deze strijd nog wel winnen?

JA

… zegt Greenpeace. Dankzij de enorme media-aandacht voor de opgepakte activisten heeft de milieuorganisatie het publiek namelijk aan haar kant gekregen. Een bewuste strategie. Immers: als je het grote publiek mee krijgt, volgt de politiek vanzelf.

Dat lijkt te werken. Eerder deze maand steunde de Tweede Kamer een motie waarin wordt aangedrongen op een Europees verbod op olietransporten uit het Noordpoolgebied. En in maart nam het Europees Parlement een resolutie aan om de internationale delen van de Arctische oceaan tot beschermd natuurgebied te maken. De resolutie behelst overigens niet meer dan een aansporing voor de Europese Commissie om met een wetsvoorstel te komen.

Volgens Faiza Oulahsen, een van de demonstranten die ruim twee maanden vast kwam te zitten in een Russische cel, is het een stap in de goede richting. “Hier zal nog een aantal jaar overheen gaan. Tot die tijd blijven we dit onder de aandacht brengen. Met acties zoals mensen die van ons gewend zijn.”

https://www.youtube.com/watch?v=uSojc45PLio

NEE

… zegt Gazprom. En andere oliebedrijven. En de Russische president Vladimir Poetin.  En de Rotterdamse haven. Want de economische belangen zijn te groot.

De Noordpool herbergt naar schatting 13 procent van de nog onontdekte olievoorraad. Blijft de olieprijs op het huidige niveau, dan lonkt er 9.000 miljard dollar (6.500 miljard euro) onder het Arctische oppervlak.

De prijs van een vat Brent-olie

De actie van Greenpeace bij het platform van Gazprom had sowieso nauwelijks kans van slagen. Het energiebedrijf is daar namelijk op “volkomen legale wijze” naar olie aan het pompen, zegt Louwrens Hacquebord, directeur van het Arctische Centrum en hoogleraar Arctische Studiën aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Dat zit zo: de vijf landen rond de Noordpool - Rusland, Noorwegen, Groenland/Denemarken, Canada en de VS - mogen binnen een gebied tot 370 kilometer buiten de kust vrij vergunningen verlenen aan oliebedrijven die er willen boren. Gazproms velden vallen keurig binnen de Russische grens.

Volgens Hacquebord kan Greenpeace beter energie steken in het beschermen van de internationale Arctische Oceaan. Oftewel, het deel dat buiten de nationale wateren van de vijf Noordpoollanden valt.

Maar dat levert weer minder media-aandacht op. Met alleen een lobby in de gangen van de VN domineer je niet dagenlang het achtuurjournaal. Greenpeace kiest dus wel degelijk een strijd die het kan winnen.  Die om de Westerse hearts and minds en niet om de Russische poololie.

Dit artikel is afkomstig van NRC Q, de nieuwe website van NRC met zakelijk nieuws. Lees er alles over op het weblog van hoofdredacteur Peter Vandermeersch. Op de website van NRC Q kun je je inschrijven, om zo als eerste te horen wanneer de site wordt gelanceerd.