Opinie

De broer van Pim

Pim Fortuyn kwam uit een gezin van zes kinderen. Twee meisjes, vier jongens. Van oud naar jong: Tineke, Marten, Pim, Eefke, Joost en Simon. Slechts drie van de zes leven nog. Joost stierf al op zijn achttiende bij een auto-ongeluk. Eefke stierf aan kanker, in vier weken tijd. En Pim, dus.

Het middenschip van het gezin Fortuyn is weggeslagen; door ongeluk, kanker, moord. Blijft over: oudste zus, oudste broer, jongste broer. De oudste zus mijdt de media. De oudste broer, Marten, is juist bekend van de televisie. De jongste broer, Simon, stond gistermiddag te flyeren op de Lijnbaan in Rotterdam. Hij droeg een wit jack van Leefbaar Rotterdam, waarvan hij bestuurslid is. De tekst op zijn flyer: „Nooit vergeten, zegt ons geweten”. En: „Demonstreer mee!”

Morgen komt Volkert van der G. vrij; diezelfde avond organiseert Simon een protestmars in Rotterdam tegen zijn vervroegde vrijlating. Dat doet hij samen met Hans Smolders, politicus in Tilburg en voormalig chauffeur van Pim. We zitten op een terras aan de Coolsingel, naast het stadhuis. Simon rolt een shagje. Hij begint over de NRC-verkoper die hij tijdens het flyeren sprak; benieuwd hoe de handel liep. „Ik zou het doodzonde vinden als papieren kranten verdwijnen”, zegt hij. Zelf zat hij ook in het papier. Hij was directeur van een enveloppenfabriek. Zijn vader was handelsreiziger in de enveloppen. Simon verkocht zijn bedrijf in 2007, net op tijd, vlak voor de grote daling van het postverkeer. Hij doet nu onroerend goed.

Ik had me een meer verbitterde man voorgesteld, maar Simon (59) is energiek en joviaal. Zijn haar grijzend, maar vol, met een vitale slag; shampooreclamehaar, bijna. Hij tikt je knie aan als hij praat, een goede verkoper. Zijn gezicht ongetekend, de ogen helder.

Het stoort hem dat Volkert vrijwel automatisch strafkorting kreeg, terwijl hij niet meedeed aan een programma om recidive terug te dringen, bijvoorbeeld, en hij betuigde niet duidelijk spijt. Maar de demonstratie heeft een breder doel: tegen strafkorting in het algemeen. Want waarom krijgt een moordenaar vrijwel automatisch eenderde korting op zijn straf? Die achttien jaar is kennelijk alleen voor de bühne. Netto celstraffen scheppen duidelijkheid.

De Pim van zijn kindertijd herinnert hij zich als een studentikoze linkse rakker, in een rechts ondernemersgezin. „Ik was Simmetje voor hem”, zegt hij. „Altijd als hij me zag, aaide hij even over mijn bol.” Broer Marten (70) had niet zo’n warme band met Pim, maar werd na zijn dood de woordvoerder van de familie. „Ik had het druk”, zegt Simon, „en Marten was toen een soort pensionado.” Simon mijdt de media niet, maar kiest zijn momenten uit.

Dus nu heet Marten ‘beroepsbroer’. Het ging jaren slecht met hem. Drank. Ruzie. „Pim heeft mijn identiteit geroofd”, zei Marten onlangs in een interview met NRC.

We lopen naar het kantoortje van Leefbaar Rotterdam in het Stadhuis. Een fractiemedewerker is in de weer met persfoto’s van de flyeractie. Op een kast een foto van Pim; hij lachte naar Simmetje.

Elk gezin heeft z’n zondagskind, de mazzelaar die immuun lijkt voor noodlot. Bij de Fortuyns heet hij Simon.