Actie tegen olie uit Noordpool

De politie enterde vanmorgen een schip van Greenpeace. Publicitaire winst, maar geen einde aan Noordpoololie.

De Rainbow Warrior van Greenpeace, vanochtend bij de Russische olietanker Mikhail Oeljanov, in de Achtste Petroleumhaven. Op de voorgrond een politieboot.
De Rainbow Warrior van Greenpeace, vanochtend bij de Russische olietanker Mikhail Oeljanov, in de Achtste Petroleumhaven. Op de voorgrond een politieboot. Foto Robin Utrecht

In de haven van Rotterdam kwam vanmorgen het eerste schip met Noordpoololie binnen, uit Rusland. Greenpeace strijdt al maanden tegen de winning van olie op de Noordpool. Het kwetsbare natuurgebied loopt volgens de milieubeweging grote schade op door de boringen. Een half jaar geleden werden dertig actievoerders van de milieubeweging twee maanden in een Russische cel gezet, nadat ze het Russische boorplatform in het Noordpoolgebied hadden bezet. Het boren ging door, vanmorgen kwamen juist van dat platform de eerste 70.000 ton ruwe olie in Rotterdam aan. Dat zullen, vanwege de grote economische belangen, niet de laatste vaten olie van de Noordpool zijn.

Vanmorgen enterde de politie een Greenpeace-actieschip, in Rotterdam, rond tien uur ’s morgens. De actievoerders werden vastgezet in hun eigen mess. Voor de agenten werd koffiegezet. Heel anders dan een half jaar geleden in Rusland. Daar werden de actievoerders met machtsvertoon gearresteerd en onder erbarmelijke omstandigheden opgesloten.

De 70.000 ton ruwe olie werd vervoerd door olietanker Mikhail Oeljanov. Greenpeace-actievoerders bezetten vanochtend in Rotterdam de losinstallatie op de kade en probeerden met de Rainbow Warrior te voorkomen dat de Mikhail Oeljanov zou aanleggen. De actie werd door de politie gestopt; de olie kon worden gelost.

Het Greenpeace-actieschip volgde de Mikhail Oeljanov al een paar dagen. Het leek er gisteravond even op dat Greenpeace succes boekte. De NOS meldde dat Total, dat de olie aan boord van de Mikhail Oeljanov heeft gekocht, vanwege de ophef in de toekomst geen Noordpoololie meer wil kopen. Het blijkt anders te liggen. Total stelt tegenover deze krant dat er geen tweede order is geplaatst. Dat is niet opmerkelijk, het ging om een eenmalige, losse aankoop. Een woordvoerder van Total: „Op dit moment zijn er geen nieuwe contracten afgesloten voor Noordpoololie. Maar we zullen altijd blijven kijken welke partijen en welke olie voor ons interessant zijn. Ruwe olie is een open, internationale markt.” Rusland is de belangrijkste olieleverancier van Total, met circa 33 procent van de totale afname. Dat is vergelijkbaar met de hoeveelheid gas en olie die Europa van Rusland afneemt.

Politiek gezien kan Nederland weinig doen tegen de winning van olie en gas in het unieke Noordpoolgebied, schrijft minister Henk Kamp (Economische Zaken, VVD) vanmorgen aan de Tweede Kamer. Daarin stelt hij dat Nederland „verdergaande exploitatie” van olie en gas uit het Noordpoolgebied „niet kan verbieden.” Eerder deze maand steunde de Tweede Kamer een motie waarin wordt aangedrongen op een Europees verbod op olietransporten uit het Noordpoolgebied.

Dat Noordpoololie door de gas- en oliebedrijven geliefd is, komt door de enorme economische waarde. Gazprom verwacht dit jaar alleen al zo’n 300.000 ton Noordpoololie naar Europa te transporteren. In het gebied ligt naar schatting 30 procent van het resterende aardgas en 13 procent van de onontdekte wereldolievoorraad. Dat laatste komt neer op zo’n 90 miljard vaten. Tel daarbij op dat de olieprijs al enige tijd boven de 100 dollar (72 euro) is en de aantrekkingskracht is duidelijk: onder het Arctische oppervlak lonkt 9.000 miljard dollar (6.500 miljard euro). De boringen van Gazprom zijn legaal, ze zullen niet stoppen.

Westerse oliemaatschappijen lijken hun Russische oliebelangen eerder veilig te willen stellen dan ze op te geven wegens dit soort Greenpeace-acties. Shell-baas Ben van Beurden was eerder deze maand nog op bezoek bij de Russische president Poetin om te praten over Russisch gas. De Amerikaanse oliemaatschappij Exxon Mobil werkt nauw samen met het Russische staatsoliebedrijf OAO Rosneft, onder meer in het Arctisch gebied.

Blijft over de winst voor Greenpeace: publiciteit, en bewustwording.