Witte Huis noemt mislukte executie Oklahoma inhumaan

Een protest tegen de executie van twee gevangenen gisteren, nog voordat het drama plaatsvond.
Een protest tegen de executie van twee gevangenen gisteren, nog voordat het drama plaatsvond. AP

De mislukte executie van een terdoodveroordeelde in Oklahoma vannacht voldoet niet aan menselijke standaarden die zijn vereist als de doodstraf wordt uitgevoerd. Dat verklaart het Witte Huis als reactie op het drama.

De wegens moord ter dood veroordeelde Clayton Lockett werd geëxecuteerd met een ongetest gifmengsel. Hij had binnen enkele minuten dood moeten zijn, maar na tien minuten begon hij te bewegen en na twintig minuten leefde hij nog. De executie werd afgeblazen. Kort daarna kreeg hij een hartaanval en overleed hij. Nadat het middel werd toegediend, was hij nog drie kwartier in leven. Gemiddeld duren executies in Oklahoma zes minuten.

Update 20.56 uur: De gouverneur van Oklahoma roept op tot een onafhankelijke onderzoek naar de mislukte executie.

Volgens Obama is er bewijs dat de doodstraf niet per se misdaad afschrikt, zegt zijn woordvoerder. Maar Obama gelooft dat sommige misdaden zo gruwelijk zijn dat ze de doodstraf verdienen. In het geval van Lockett waren zijn daden volgens Obama “onbetwistbaar gruwelijk”. Maar, zo zegt Carney, in de VS geldt het principe dat executies “humaan” moeten worden uitgevoerd, en iedereen zal inzien dat dat in dit geval niet is gebeurd.

Tekort aan gif bij executies

Het drama in de gevangenis van McAlester is een nieuw hoofdstuk in de crisis in het Amerikaanse rechtssysteem, schreef onze correspondent Guus Valk vandaag in NRC Handelsblad (€):

“Amerikaanse staten worstelen met de voltrekking van de doodstraf sinds er een tekort is aan gif dat gebruikt werd bij executies. Oklahoma besloot, ondanks verzet van Locketts advocaten, een middel te gebruiken dat niet eerder getest was. Gouverneur Mary Fallin van Oklahoma heeft na de mislukte executie van gisteren een onderzoek ingesteld en de executie van een andere moordenaar, Charles Warner, twee weken uitgesteld. Ook Warner had vannacht, kort na Lockett, geëxecuteerd moeten worden.”

Zaak politieke rel in Oklahoma

Lockett was ter dood veroordeeld wegens de moord op een negentienjarige vrouw, in 1999. Hij ontkende zijn schuld nooit, maar vocht wel het gebruik van onbekende stoffen bij zijn executie aan. Zijn advocaten wisten zijn terechtstelling twee keer te voorkomen. De zaak werd een politieke rel in Oklahoma toen het plaatselijke Hooggerechtshof Lockett gelijk gaf, zo schrijft Valk:

“Volgens de rechters moet een terdoodveroordeelde weten hoe hij gedood wordt, zodat hij er zeker van is dat hij niet onnodig hoeft te lijden. Oklahoma, dat na Texas de meeste executies uitvoert, weigerde die informatie te geven. Hierop oordeelde gouverneur Fallin in een staatsrechtelijk uniek besluit dat de uitspraak van het Hof onrechtmatig was: de executie moest doorgaan. Republikein Fallin is groot voorstander van de doodstraf.”

Human Rights Watch: stop barbaarse dodelijke injecties

Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch vindt dat Oklahoma moet stoppen met de “mislukte experimenten met de doodstraf”, zo stelt de organisatie in een verklaring.

“Mensen die worden veroordeeld voor misdaden zouden niet het subject moeten zijn van gruwelijke experimenten door de staat. De mislukte executie van gisteravond was niets meer dan door de staat goedgekeurde marteling.”