Dit is een artikel uit het NRC-archief

Geopolitiek

‘Van Rompuy: Rutte dreigde met vertrek uit euro’

Rutte ontvangt Van Rompuy in april vorig jaar.
Rutte ontvangt Van Rompuy in april vorig jaar. Foto ANP / Martijn Beekman

Premier Rutte dreigde in 2012 in een gesprek met EU-president Herman van Rompuy uit de euro te stappen als hij vasthield aan zijn plannen voor de eurozone. Dat zeggen Van Rompuy zelf en enkele andere betrokkenen vandaag in de Volkskrant. Wel nuanceert Van Rompuy in het interview met de krant dat hij zich niet meer kan herinneren “dat het zo sterk was”.

Volgens Van Rompuy was Rutte de enige premier die dreigde met vertrek:

“Nederland was tegen die contracten, maar niet alleen Nederland. Ik was verbaasd over de omvang van het verzet.”

Rutte zegt in de krant dat een dreigement de euro op te geven nooit aan de orde is geweest.

Van Rompuy zegt verwonderd te zijn over de opstelling van Rutte. Geen enkele andere premier zwaaide ooit met het eurolidmaatschap van zijn land, aldus de EU-president in een interview met de krant.

Rutte zegt ‘nee’ tegen alles

In juni 2012 meldde NRC Handelsblad op basis van vertrouwelijke gesprekken met hoge ambtenaren en politici in Brussel dat Rutte ‘nee’ zegt tegen alles. Eén van de bronnen tegen de krant:

“Frankrijk wil een Europese, geen politieke unie. Duitsland wil precies het omgekeerde. Het wordt moeilijk die twee te verzoenen. Maar ons allergrootste probleem is Nederland. Nederland wil geen bankunie en geen politieke unie. Het wil helemaal niets meer in Europa. Mark Rutte zegt ‘nee’ tegen alles.”

Volgens de bronnen was Rutte bezig met Nederland loshaken van Europa. Europa staat in brand, zeggen zij. Grote politieke stappen zijn nodig om de euro te redden. Maar Rutte, vindt een van de bronnen, is “maar met één ding bezig: de Nederlandse verkiezingen in september. Omdat hij denkt die te kunnen winnen door Geert Wilders’ anti-Europese retoriek over te nemen, zet hij in Brussel zijn hakken in het zand. Andere Europese leiders komen met ideeën, met oplossingen. Rutte komt met blokkades. De man is óveral tegen.”

Rutte zou hebben geroepen dat hij eruit zou stappen

Vlak voordat Van Rompuy in juni 2012 naar Den Haag kwam voor overleg, zei Rutte dat hij geen behoefte had aan “institutionele vergezichten” en “geen eurofiel” is. In gesprekken met andere regeringsleiders maakt Rutte duidelijk dat niemand moet verwachten dat Nederland vóór 1 september enige soevereiniteit prijsgeeft. Hij zou zelfs hebben geroepen dat Nederland “er anders uitstapt”. De RVD noemde dit destijds “volstrekte onzin”.

Lees verder in het stuk uit 2012 van onze toenmalige correspondent in Brussel, Caroline de Gruyter: ‘Mark Rutte zegt nee tegen alles’