Ontdekking: op planeet Bèta Pictoris b duurt een dag slechts acht uur

De Very Large Telescope (VLT) in de woestijn in Chili.
De Very Large Telescope (VLT) in de woestijn in Chili. ANP / EPA/ F. Kamphues

Voor het eerst is de rotatiesnelheid van een exoplaneet gemeten. Daaruit blijkt dat een dag op de planeet Bèta Pictoris b slechts acht uur duurt; veel korter dus dan op planeten in ons zonnestelsel. Zie in onderstaand filmpje wat dat betekent en hoe de onderzoekers dit hebben ontdekt.

Het onderzoek is gedaan door zes astronomen van de Universiteit Leiden en het ruimteonderzoeksinstituut SRON in Utrecht. Het blijkt dat de dagen op de exoplaneet korter duren dan op Jupiter, de snelst ronddraaiende planeet van ons eigen zonnestelsel, schrijft onze wetenschapsredacteur Eddy Echternach morgen in NRC Handelsblad:

“Bèta Pictoris b cirkelt om een ster op ongeveer 63 lichtjaar van de aarde. Het is een zogeheten gasreus – een planeet die voor een groot gedeelte uit gas bestaat. Zijn massa is naar schatting tien keer zo groot als die van Jupiter, maar tegelijkertijd is hij met een omtrek van ongeveer 750.000 kilometer slechts 1,65 keer zo omvangrijk.”

Het blijkt dat de evenaar van de planeet met een snelheid van 100.000 kilometer per uur beweegt. Met die snelheid voldoet Bèta Pictoris b aan de trend die in ons eigen zonnestelsel te zien is, schrijft Echternach:

“Hoe zwaarder de planeet, des te groter zijn equatoriale rotatiesnelheid. Ter vergelijking: bij de aarde bedraagt die snelheid (afgerond) 1.700 kilometer per uur, bij Jupiter 48.000 kilometer per uur. Hoe dat verband tussen massa en rotatiesnelheid ontstaat, is nog onduidelijk. Vermoed wordt dat deze eigenschap zit ‘ingebakken’ in het planeetvormingsproces.”

Héle grote telescoop

De uitkomsten zijn gebaseerd op waarnemingen met ESO’s Very Large Telescope (VLT), een enorm astronomisch observatorium in Chili. Het complex is juist daar gebouwd omdat het daar het minst last heeft van bewolking, lichtvervuiling en de dampkring. H