Het idee is er, maar hoe kom je aan geld?

De meest succesvolle website voor crowdfunding is vanaf vandaag ook beschikbaar voor Nederlandse geldzoekers.

Houten tas van ontwerper Leon de Haan. Prijs € 895,-. De Haan wil € 20.000 ophalen via Kickstarter.
Houten tas van ontwerper Leon de Haan. Prijs € 895,-. De Haan wil € 20.000 ophalen via Kickstarter. Foto Leon de Haan

Ambitieuze ideeën voor een film, kunstwerk of gadget, maar geen geld om dat plan ook echt uit te voeren? Vanaf vandaag is de Amerikaanse crowdfundsite Kickstarter, de grootste ter wereld, ook toegankelijk voor Nederlandse creatievelingen. Nederland is het eerste niet-Engelstalige land waarvoor de site zich openstelt.

Crowdfunding is het in kleine beetjes binnenhalen van een groot bedrag aan investeringsgeld: je plaatst een plan, gewenst budget en deadline (meestal een maand of twee) op een website, anderen tekenen daar op in voor een bedrag naar keuze. Als het streefbedrag gehaald wordt, kan het plan uitgevoerd worden – zo niet, dan krijgt iedereen zijn geld terug. Zo werd het vorig jaar bijvoorbeeld de verantwoorde smartphone Fairphone ontwikkeld, en de journalistieke website De Correspondent.

In Nederland werd er vorig jaar via crowdfunding zo’n 32 miljoen euro opgehaald, meer dan twee keer zoveel als in 2012. De cijfers voor Kickstarter liggen hoger: de afgelopen vijf jaar werd via die site 674 miljoen euro verzameld (waarvan het bedrijf zelf vijf procent afroomde, als commissie), waarmee ruim 60 duizend projecten mogelijk werden gemaakt.

Één van de Nederlanders die het vanaf vandaag waagt is ontwerper Leon de Haan, die via Kickstarter zijn grotendeels houten damestas in productie wil nemen: hij mikt op 20.000 euro. „Ik zie het vooral als een retail-kanaal”, vertelt hij aan de telefoon. „De mensen die mij steunen zijn mijn klanten: in ruil voor hun investering krijgen ze een tas.”

Er bestaan al tientallen crowdfundsites in Nederland (zie inzet), waarom wachtte De Haan tot Kickstarter hier van start ging? „Vanwege het wereldwijde bereik. Ik was tot voor kort al van plan om een Kickstarter op te zetten vanuit de VS, maar je moet officieel in het land wonen om zoiets te doen. Via een Amerikaanse notaris kan het wel, dat kost je een paar procent omzet.”

„Ik ben niet helemaal blij met zulke trucjes, maar ik weet dat het gebeurt”, vertelt Kickstarter-oprichter en -bestuursvoorzitter Yancey Strickler via Skype vanuit New York. „We wisten al wel dat Nederlanders enthousiaste gebruikers zijn van onze site. Tot nu toe zijn er al zo’n honderd Nederlandse projecten via onze site gefinancierd, bij elkaar voor ongeveer anderhalf miljoen dollar.”

Is dat ook de reden om maar in Nederland te beginnen, omdat Nederlanders blijkbaar toch wel omwegen vonden? Strickler, behoedzaam: „Niet per se. Wij mikken op creatieve mensen die iets moois willen maken, iets waarvan andere mensen zeggen ‘dit zou moeten bestaan, hier heb je geld om het te maken’. In hoe meer landen wij actief zijn, hoe beter dat kan, en Nederland voelt cultureel heel dichtbij: nationaliteit is niet eens zo belangrijk. Artiesten wereldwijd lijken meer op elkaar dan op hun landgenoten.”

De uitbreiding is vooralsnog puur digitaal: er komt geen Nederlands kantoor, en de voertaal blijft Engels. Het bedrijf heeft ook geen onderzoek gedaan naar concurrenten in Nederland. „Dat zijn er ook teveel. Wij zijn bovendien niet zo’n bedrijf dat ‘de hele crowdfundmarkt’ wil overnemen, ofzo. Als iemand geld voor het goede doel wil ophalen, of mensen zoekt die hem tegen rente geld willen lenen, dan kunnen ze terecht bij een andere site – go for it. Maar wij gaan daar nooit aan beginnen.”

Kickstarter is streng in het toelaten van nieuwe projecten: die moeten creatief van aard zijn, en investeerders mogen alleen beloond worden met een bedankje of een cadeau – geen geld of aandelen.

Toch gaat de Nederlandse concurrentie, die zulke eisen vaak niet stelt, het moeilijk krijgen. „Vooral Oneplanetcrowd en Voordekunst gaan het merken”, verwacht Gijsbert Koren van crowdfunding-onderzoeksbureau Douw&Koren. „Je kunt moeilijk op tegen de internationale zichtbaarheid van Kickstarter.”

Zijn tips aan de Nederlandse sites: „Zorg ervoor dat je iets doet wat zij niet doen. Kickstarter accepteert alleen credit cards, geen iDeal of Paypal. Maak gebruik van het feit dat je voertaal Nederlands is, en niet Engels. En benadruk dat je een kantoor in Nederland hebt, dat mensen kunnen bellen of langskomen. Daar ligt een kans.”