Girls, maar dan over gays

Wéér een serie over een vriendengroep // De worstelaars met leven en liefde zijn ditmaal homo’s // Maar hun verhalen zijn universeel

Murray Bartlett (met snor) speelt Dom in de serie Looking. Jonathan Groff speelt Patrick.
Murray Bartlett (met snor) speelt Dom in de serie Looking. Jonathan Groff speelt Patrick. Foto HBO

Niet het meest vernieuwende tv-script ooit: een vriendengroep in de grote stad, worstelend met liefde, carrière en zichzelf. Nou ja, op één aspect na dan. Bijna iedereen in HBO-serie Looking is homo. Hetero’s mogen de achtergrond vullen als figuranten, of krijgen een enkele bijrol.

Looking, sinds deze maand in zijn geheel te zien op betaalzender HBO Go, gaat over drie homovrienden in hedendaags San Francisco. De 29-jarige Patrick creëert als gameontwerper perfect werkende werelden, wat in contrast staat met zijn falende liefdesleven. De Cubaanse Agustín (31) lijdt aan het kunstenaarsequivalent van een writer’s block. En dan is er nog Dom, de knappe maar gefrustreerde ober, die bang is om oud te worden nu hij de veertig nadert.

Hoe geven de drie invulling aan hun levens, in het San Francisco van na de homo-emancipatie, met een oneindig aantal keuzemogelijkheden? De stad speelt een hoofdrol in deze komische dramaserie. Zonnig, hedonistisch, met veel totaalshots van de Golden Gate-brug onder begeleiding van housemuziek.

Bedenker Michael Lannan zei eerder in The Atlantic dat hij een serie wilde maken die „hedendaags aanvoelt, fris, relevant voor deze tijd.” Om dat te bereiken, werd de Britse regisseur Andrew Haigh aangetrokken, bekend van onder andere Gladiator. In 2011 maakte hij de indiefilm Weekend, over een opbloeiende liefde tussen twee Britse homo’s na een one night stand. Deze film werd geprezen om zijn realistische dialogen en rake weergave van de homo-ervaring.

Echte conversaties

In Looking houdt Haigh dezelfde stijl aan: realistische cinematografie, aandacht voor natuurlijk licht en kleur, schokkerig camerawerk, muziek (de serie heeft een eigen Spotify-lijst) en ‘echte’ conversaties in plaats van de ene oneliner na de andere.

De twee makers pitchten de serie in 2013 bij HBO. Op deze zender hebben series niet te maken met puriteinse adverteerders en regels rond geweld en naakt, waardoor een dergelijke, ogenschijnlijke ‘niche-serie’ mogelijk is.

Door de combinatie van jongvolwassenen, realisme en de daarbij behorende imperfectie kreeg de serie al gauw het stempel ‘Girls, maar dan over gays’. Er zijn inderdaad overlappingen met die andere HBO-serie, over problematische hipstermeisjes in New York.

Zoals de humor: ‘Instagram filters have ruined everything, I can’t tell whether this guy’s hot or not’, en: ‘At 40, Grindr mails you a death certificate.’ En net als Girls is de serie niet vies van onflatteuze seks en filmt de camera bijvoorbeeld van ongemakkelijk dichtbij het gezicht van hoofdpersoon Patrick als hij klaarkomt.

Toch zijn de verschillen tussen de twee series groter. In Girls zijn de personages jonger, de conversaties gelikter en is het drama groter. In Looking is het tempo rustiger en ligt de focus juist op het meeleven met de drie personages als ‘echte’ mensen.

Dat maakt deze serie ook zo bijzonder: waren homo’s in tv-series tot nu toe vooral aangewezen op overdreven campy bijrollen, in Looking is het ‘echte’, hedendaagse homo-zijn het uitgangspunt. De focus ligt op de persoonlijke ontwikkeling van de personages. Van de negen scriptschrijvers zijn zeven homo; zij konden uit eigen ervaring putten. Dat merk je terug in de verhaallijn; van ongemakkelijk online daten tot verhalen over uit de kast komen.

En óók leuk voor hetero’s

Is het ook interessant voor hetero’s om de serie te volgen? „Hoe echter je een ervaring maakt, des te universeler die wordt”, zei Haigh hierover in een interview met Criterion.com. Volgens de regisseur hebben zijn personages te maken met kwesties rond intimiteit, identiteit en contact; universele thema’s. Bovendien, zegt bedenker Michael Lannan in het artikel in The Atlantic: „The Sopranos en The Wire gaan net zo goed over specifieke, gedetailleerde microwerelden.”

Toch waren de kijkcijfers van Looking niet bepaald denderend. Naar de eerste aflevering, eind januari, keken in Amerika slechts 330.000 mensen (Girls trekt gemiddeld rond de 800.000 kijkers). Toch wist de serie aan een flop te ontkomen; in de tweede helft steeg het aantal kijkers naar rond de 450.000. De critici waren verdeeld. The New York Times noemde de serie „fris” maar de dialoog, plot en humor „te gedempt”. Daarentegen noemde Emily Nussbaum, de bekende tv-criticus van The New Yorker, de serie origineel, subtiel en „een schoonheid” die opvalt tussen de nieuwe series van dit jaar.

HBO zelf is in ieder geval overtuigd van het potentieel van Looking. In februari kondigde de zender aan dat er volgend jaar een tweede seizoen aankomt. Dan kunnen kijkers zien wat er gebeurt na de – overigens heel universele – cliffhanger over mensen, liefde en problemen.