Geen onbegeleid verlof moordenaar

De rechter heeft forse kritiek op staatssecretaris Teeven, die „simpelweg” niet antwoordde op het verzoek van Y. om onbegeleid op verlof te mogen.

Cevdet Y., de man die in 1983 zes mensen doodschoot in een Delfts café, mag voorlopig niet zonder begeleiding met verlof. Een verzoek daartoe is door de rechter afgewezen, ondanks dat staatssecretaris Fred Teeven (VVD) „ernstig tekort is geschoten” in de wijze waarop hij die aanvraag heeft behandeld.

Y. wil na jaren van succesvol begeleid verlof nu zelfstandig zijn vrijheid beproeven. Een beslissing daarover is echter de bevoegdheid van staatssecretaris Teeven (Veiligheid en Justitie, VVD), zo oordeelde de rechtbank in Den Haag gisteren.

Y.’s advocaat, Romke Wybenga, spande dertien dagen geleden een kort geding aan tegen de Nederlandse staat. Wybenga zag zich daar naar eigen zeggen toe genoodzaakt nadat Teeven zijn verzoek van 4 oktober 2013 voor onbegeleid verlof van Y. „simpelweg” onbeantwoord liet. De beantwoordingstermijn van drie maanden verstreek zonder dat Teeven iets van zich liet horen.

Een „deugdelijke reden voor dat stilzitten” heeft de staatssecretaris niet, oordeelde de rechter. Daarmee is hij „ernstig tekortgeschoten”, temeer daar er al een voorlopig advies ligt van het gerechtshof in Den Haag dat Y. voor onbegeleid verlof in aanmerking komt.

Teeven is desondanks tegen. Voor hem weegt het belang van de slachtoffers en nabestaanden (vooralsnog) zwaarder. De staatssecretaris heeft in maart dit jaar een nieuw onderzoek onder slachtoffers en nabestaanden gelast. De uitkomst daarvan betrekt hij bij zijn beslissing in mei.

Y. schoot in 1983 zes mensen dood in het Delftse volkscafé ’t Koetsiertje. Vier mensen raakten gewond. Volgens Wybenga het gevolg van „een bewustzijnsvernauwing” bij zijn cliënt. Y. kreeg levenslang, maar geen tbs.

In 2001 onderzocht het Pieter Baan Centrum Y. na een verzoek om gratie. Op advies van het onderzoeksinstituut werd Y. opgenomen in de Van der Hoeven Kliniek in Utrecht. Het doel: resocialisatie, een voorwaarde om later in aanmerking te komen voor gratie. Toenmalig minister Benk Korthals (Justitie, VVD) stemde in met de opname van Y. én de voorwaarde dat hij voor alle vormen van verlof in aanmerking zou komen bij een succesvolle behandeling.

Y. vindt dat hij nu, 31 jaar na zijn daad, toe is aan de laatste fase van verlof: die zonder begeleiding. Wybenga: „Het ontsnappingsgevaar is nihil. De begeleidster gaat voor spek en bonen mee.” Maar veel hoop op een positief besluit koestert Y. niet, zegt een kantoorgenoot van Wybenga. „Het verleden geeft helaas geen aanleiding te veronderstellen dat Teeven nu eindelijk positief zal beslissen.”