Live te volgen: hét Europese debat in de aanloop naar de verkiezingen

De vier kandidaten.
De vier kandidaten. Screenshot YouTube / Euronews

Dat zijn we van de Europese Unie niet gewend: een debat waarin kopstukken op televisie de grote onderwerpen van het continent bespreken in de aanloop naar de verkiezingen. Toch vindt zo’n debat momenteel plaats, en je kunt het zelfs live volgen.

Was het een Nederlandse aangelegenheid geweest, dan hadden we gezegd: vanavond het premiersdebat - wie volgt Rutte op? En dan zou het er al dagen over gaan. Zo niet met het debat met Europese Unie-kopstukken dat om 19.00 uur in Maastricht begon, en waar we weinig over hoorden deze dagen. Drie mannen (Juncker, Schulz en Verhofstadt) en één vrouw (Keller) staan tegenover elkaar als mogelijke opvolger van Barroso als voorzitter van Europese Commissie. Ze bespreken onder meer de economische crisis, werkloosheid, grote conflicten, uitbreiding van de Unie, klimaatverandering en immigratie. Zodat jij weet waar je op 22 mei moet stemmen. En veel media-aandacht of niet, het gaat wel om een van de twee belangrijkste posities in Brussel.

En het is te volgen via de pan-Europese zender Euronews:

Dit zijn de vier kandidaten:

  • Jean-Claude Juncker. Luxemburger, christendemocraat, 58 jaar oud. Oud-premier van dat land en oud-voorzitter van de eurogroep. Hij maakt samen met Schulz de meeste kans op de baan.
  • Martin Schulz. Duitser, socialist, 58 jaar oud. Europarlementsvoorzitter en politicus voor de SPD. Hij maakt samen met Juncker de meeste kans op de baan.
  • Guy Verhofstadt. Belg, liberaal, 61 jaar oud. Oud-premier van België in drie regeringen. Outsider voor de baan.
  • Ska Keller. Duitse, groene, (pas) 32 jaar oud. Sinds 2009 Europarlementariër voor Bündnis 90/Die Grünen. Waarschijnlijk kansloos, omdat haar partij te klein is.
  • Er is nog een vijfde kandidaat, de Griekse Alexis Tsipras (39) namens extreem-links, maar die is er vanavond niet bij. Ook hij lijkt kansloos.

Ik ben het met iemand eens. Op wie moet ik nu stemmen?

Ja, zo simpel is dat niet. Op het stemformulier zul je volgende maand geen van de vier (of vijf, als je Tsipras meetelt) namen tegenkomen. Nederlanders kunnen niet stemmen op een Luxemburger, een Duitser of een Belg. Wel zijn er Europese partijen en fracties waar de Nederlandse partijen die Europees actief zijn zich bij hebben aangesloten. Zo zou je je stem een beetje richting een van de vier kandidaten van vanavond kunnen mikken:

  • Jean-Claude Juncker: stem op het CDA, dat net als Juncker bij de Europese Volkspartij hoort.
  • Martin Schulz: via de Partij van de Europese Sociaaldemocraten (PES) komt een stem op de PvdA het dichtst bij een stem op Schulz.
  • Guy Verhofstadt: op hem stem je indirect door voor D66 of VVD-lijsttrekker Hans van Baalen te kiezen. Die horen net als Verhofstadt bij de Partij van de Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa.
  • Ska Keller: voorzitter van de Europese Groene partij en daarom verbonden aan GroenLinks.

Maar hoeveel keuze hebben we eigenlijk?

Je zou kunnen zeggen: eindelijk, iets waarmee Europa democratischer wordt en betrokkenheid onder Europeanen wordt aangewakkerd. Euronews bereikt in potentie 170 miljoen Europese huiskamers. Toch is dat niet helemaal zo, schreef David van Reybrouck vandaag bij De Correspondent. Want waar kunnen we nu eigenlijk uit kiezen? De drie mannen die enige kans maken op het voorzitterschap - Juncker, Schulz en (in mindere mate) Verhofstadt, zijn blanke mannen van in de vijftig die het over het algemeen wel met elkaar eens zijn.

Bovendien is het niet zo simpel dat wie er vanavond wint, een betere kans maakt op de hoogste positie. Wie er straks bij de verkiezingen wint, is daar nog niet eens zeker van. De commissievoorzitter wordt namelijk gekozen door de Europese Raad - die wel naar de verkiezingsuitslag zal kijken, maar meer dan eventueel duwtje in een bepaalde richting is dat niet. En áls de kandidaat met de beste verkiezingsuitslag dan daadwerkelijk commissievoorzitter wordt, is de vraag nog maar in hoeverre hij de andere commissarissen kan aansturen. Zoals Van Reybrouck schrijft:

“Het maakt niet uit of er een socialist of een liberaal aan het stuur zit, omdat dat stuur niet verbonden is met de wielen.”

Is het daarom volkomen zinloos dat dat debat gehouden wordt? Dat ook weer niet: er wordt in elk geval een debat gehouden op dit niveau en dat is voor het eerst. Bovendien kun je zelf meedoen: met de hashtag #EUdebate2014 kun je vragen stellen en meepraten.