Obama stelt Japan gerust: VS treden op bij aanval op omstreden eilanden

Foto AFP / Kazuhiro Nogi

Obama heeft Japan ervan verzekerd dat de Verenigde Staten zullen optreden als de omstreden Senkaku-eilanden zouden worden aangevallen. Volgens Obama vallen de onbewoonde eilandjes in de Oost-Chinese Zee, door de Chinezen Diaoyu genoemd, onder het het Veiligheidsverdrag. Dit verdrag schrijft voor dat de VS Japan mag verdedigen in geval van nood.

Obama is bezig aan een achtdaagse reis door Azië. Hij moet de buurlanden van China overtuigen dat ze op de steun van de VS kunnen blijven rekenen.

Onze correspondent Melle Garschagen gisteren in NRC over het doel van de reis:

De Aziatische buurlanden van China weten dat zij te zwak zijn en onderling te verdeeld om een tegenwicht voor China te vormen. De aanwezigheid van de VS kan hen binden.

Althans in theorie. De praktijk is anders. De Singaporese denker Kishore Mahbubani vertelt graag dat de golfbanen van Azië cruciaal zijn in het slagen van politieke en zakelijke deals op het continent. Persoonlijk contact is onmisbaar. Maar Obama zegde drie keer een reis naar Azië af om binnenlandse branden te blussen. Dat helpt niet.

Het is dan ook de vraag of hij erin slaagt om Japan en Zuid-Korea blijvend met elkaar te laten praten ondanks toenemende nationalistische sentimenten. Ook zal het lastig worden om handelspartners als Japan te bewegen gevoelige sectoren van hun economie, zoals rijstteelt, open te stellen.

Azië-reis Obama: vier landen in zeven dagen

Woensdag 23 april tot en met vrijdag 25 april: Japan
In Japan zal Obama met handel bezig zijn. Hij wil een doorbraak in de onderhandelingen over handelsakkoord Trans-Pacific Partnership. Japan heeft weinig zin de landbouw (rijst, rundvlees) te liberaliseren. Ook zal Obama duidelijk maken dat de VS Japan militair steunen in geval van een conflict met China. Concreet zullen zijn toezeggingen waarschijnlijk niet zijn.

Vrijdag 25 april tot en met zaterdag 26 april: Zuid-Korea
Mediator Obama wil de verhoudingen tussen Japan en Zuid-Korea verbeteren. Nationalistische sentimenten bederven de onderlinge verhoudingen. Noord-Korea staat ook op de agenda.

Zaterdag 26 april tot en met maandag 28 april: Maleisië
Obama wil Maleisië prijzen als een gematigd islamitische democratie, een voorbeeld voor Egypte, Afghanistan en Irak. Ook zal Obama lof in ontvangst nemen voor de Amerikaanse hulp bij de zoektocht naar MH370.

Maandag 28 april tot en met dinsdag 29 april: de Filippijnen

In Manilla wordt aan een akkoord gewerkt om Amerikaanse troepen te legeren in de Filippijnen. Zo bouwt de VS verder aan een cirkel van legerbases rond China.