Klein maar intens

Wist je dat het vandaag Wereld Boeken Dag is? Dat wordt lezen! // En laat er nou net een nieuwe (en goeie) Zadie Smith uit zijn // Of lees iets van eigen bodem: de spannende thriller Heller

Lezen // Novelle Zadie Smith De ambassade van Cambodja Uit het Engels vertaald door Peter Abelsen. 80 blz. € 12,50 4

Het opmerkelijkste aan de Chinezen in Ivoorkust was het feit dat ze geen boodschappen leken te doen in de winkels waar gewone mensen kwamen. Ook waren ze nooit te vinden bij straatkarretjes. Ze hadden de lokale mijn overgenomen maar hoe ze hun dagelijkse bestaan leidden, bleef een raadsel. Fatou, hoofdpersoon in De ambassade van Cambodja, zag het met verbazing en bewondering aan. De les die ze leert is belangrijk: ‘etnische groepen konden hun voortbestaan als groep alleen waarborgen als ze hun dingen zelf regelden’.

Dat valt niet mee voor de jonge Fatou, een vluchteling die als huishoudster werkt bij een Pakistaanse familie in Londen, in de wijk Willesden – waar ook Smiths laatste roman NW zich afspeelde. Die roman ging vooral over de spanningen binnen Londen, nu haalt Smith in dit veel kortere bestek een minstens zo grote problematiek binnen: wat betekent betrokkenheid tussen mensen, en is het mogelijk om je vrij te voelen in Londen?

Door een nieuw gebouw wordt de kwestie op scherp gesteld: de ambassade uit de titel. Alleen een badmintonshuttle is soms boven de hoge muren te zien, een basketbalnetje (maar dat wordt niet gebruikt), verder lijkt het gebouw als een natuurverschijnsel in de wijk opgedoken te zijn. Op een ongebruikelijke plek, onaantastbaar, maar wel onmiddellijk dominerend.

Fatou daarentegen is aan de verliezende hand – wat ze ook doet, ze wordt niet gewaardeerd, ze krijgt meer kritiek dan waardering, al redt ze een kind. Wanneer ze leest over vrouwen die als slaaf in Londen werken, vergelijkt ze haar eigen paspoortloze leven stap voor stap.

Toch, een slaaf is ze niet – elke week maakt ze stiekem gebruik van de zwempas van de vrouw de huizes. In het zwemwater voelt ze zich vrij, al is ontslag op den duur onvermijdelijk.

De Ambassade van Cambodja is een klein maar intens verhaal, vol suggestieve lijnen en subtiele vergelijkingen. Het is een stiller verhaal dan de grote voorganger NW waarin het stadsgedruis overheerste, maar het maakt duidelijk dat Smith nog niet klaar is met de verkenning van de wijk waarin ze woont.