‘Duurdere spitskaartjes jagen mensen de auto in’

Een oude Fyra rijdt langs snelweg A16 op deze foto uit 2011.
Een oude Fyra rijdt langs snelweg A16 op deze foto uit 2011. Foto ANP/ Robert Vos

Als de NS de prijzen voor het reizen in de spits verhoogt, dan zullen mensen eerder de auto nemen. De oppositie, reizigersorganisatie Rover en de ANWB waarschuwen hiervoor. De kritiek komt als reactie op de bekendmaking van de nieuwe vervoersafspraken voor de komende jaren.

In de plannen staat dat de NS plannen heeft voor zogenoemde tariefdifferentiatie. Zo zouden enkeltjes in de spits maximaal 10 procent kunnen stijgen, trajectkaarten maximaal 6 procent. Reizen in de daluren zou flink goedkoper gaan worden.

Oppositie kritisch over prijsverhoging

Volgens GroenLinks-Kamerlid Liesbeth van Tongeren worden de wegen en het spoor op twee momenten gedurende de dag optimaal gebruikt, zo zegt ze tegen persbureau Novum: in de ochtendspits en in de avondspits:

“Mensen die gewoon naar hun werk moeten zullen nu nog meer geneigd zijn om voor de auto te kiezen. Om mensen buiten de spits te laten reizen moeten winkels langer openblijven, schooltijden worden aangepast. Zo krijg je mensen uit de trein.”

Van Tongeren zegt dat de reiziger nu de dupe wordt van het debacle dat de NS heeft geleden met de Fyra. Van Tongeren zegt “moeiteloos” de koppeling tussen de Fyra-problemen en de prijsverhoging te durven leggen:

“Het geld moet ergens vandaan komen. Maar dit is niet de oplossing.”

Ook CDA en D66 zijn kritisch. CDA-Kamerlid Sander de Rouwe vindt dat het plan de reiziger niet vooruit zal helpen en noemt de prijsverhoging een “spitsboete”. D66-Kamerlid Stientje van Veldhoven zegt dat het “niet de bedoeling” kan zijn om mensen die tot de spits veroordeeld zijn de auto in te jagen.

Rover: we willen juist minder autogebruik

Arriën Kuyt, voorzitter van reizigersorganisatie Rover, zegt op Radio 1 dat de organisatie juist minder gebruik van de auto wil. Hij is “bang” dat mensen in plaats van de trein de auto zullen nemen. Er moet volgens Kuyt wel wat tegenover de prijsverhoging staan:

“Als je een goed product levert, zijn mensen bereid meer te betalen. De kunst is om mensen te verleiden. Dat doe je niet door de prijzen te verhogen op momenten dat veel mensen in de trein willen.”

ANWB: meer files

Volgens de ANWB houdt Mansveld zich met de prijsverhoging niet aan haar eigen bewering dat de reiziger “op 1, 2 en 3″ komt. De ANWB vreest op deze manier voor meer files, zei een woordvoerder tegen Novum:

“Mensen zullen toch naar hun werk moeten en als de auto dan goedkoper is wordt de verleiding wel erg groot.”

De ANWB is volgens de woordvoerder “niet zo van het bestraffen”:

“Wij vinden dat je een reiziger moet verleiden tot een bepaald gedrag.”

Prijsverhoging niet enige punt in plannen

Veel kritiek op de aangekondigde prijsverhoging van de kaartjes in de spits. Maar er werden meer afspraken gepresenteerd vandaag. Een greep daaruit:

  • De NS kan in de toekomst een flink hogere boete krijgen als ze de jaarlijkse afspraken niet nakomen: 6,5 miljoen in plaats van 2,75 miljoen. Voor spoorbeheerder ProRail blijft de maximale boete 2,75 miljoen euro. Voor beide geldt dat deze direct opeisbaar wordt.
  • (Nacht)treinen gaan langer doorrijden in het weekend
  • Binnen een uur moeten reizigers vervangend vervoer krijgen bij verstoringen
  • Er komt meer en betere reisinformatie voor passagiers
  • In sprinters die lange ritten maken, komen toiletten. Andere stoptreinen volgen de komende jaren