De methode-ProCures: risico’s zo veel mogelijk afschuiven

Muziekwinkelketen gaat voor de tweede keer binnen een jaar failliet

Het gisteren uitgesproken faillissement van Free Record Shop lijkt sterk op dat van Polare, de boekhandelketen die twee maanden geleden ten onder ging. In beide gevallen stuurde de eigenaar, investeringsmaatschappij ProCures, aan op gunstigere afspraken met leveranciers, waardoor ProCures het bedrijfsrisico van zich af zou schuiven. In beide gevallen is dat mislukt.

Aan het bestaan van Free Record Shop lijkt definitief een einde te komen nu de rechtbank Fresh Entertainment Nederland, het moederbedrijf van de Nederlandse tak van Free Record Shop waarin ProCures voor 75 procent aandeelhouder is, failliet heeft verklaard. Alle 36 Nederlandse winkels van Free Record Shop sluiten, negentig mensen verliezen hun baan.

Bijna een jaar geleden, in mei 2013, vroeg de muziekwinkelketen voor de eerste keer faillissement aan. Enkele maanden later, in augustus, meldde Free Record Shop een doorstart te maken met 47 van de 141 Nederlandse winkels.

De Nederlandse tak kwam in handen van Fresh Entertainment. Dat was voor driekwart in handen van de Gooise investeringsmaatschappij ProCures en voor 25 procent van Hans Breukhoven, die Free Record Shop in 1971 oprichtte. De 75 Belgische filialen (en ruim vijftig Game Mania-winkels) waren al eerder, voor 1 euro, door Fresh overgenomen. De Belgische tak ging eind vorig jaar voor de tweede keer in één jaar failliet.

De Britse investeringsmaatschappij Hilco Capital, eigenaar van de Britse muziekketen His Master’s Voice, werd benaderd om de winkels in België te redden. Het idee was dat Hilco ook de Nederlandse winkels zou kopen, maar zover is het niet gekomen.

Vorige maand kondigde FRS nog aan zijn strategie te veranderen; het bedrijf wilde zich als outletwinkel richten op de verkoop van grote restpartijen van cd’s en dvd’s.

Als oorzaak voor het faillissement van vorig jaar wees Free Record Shop op de tanende cd-verkoop als een gevolg van het online downloaden van muziek. De keten was er niet in geslaagd dit verlies te compenseren met de verkoop van games, speelfilms en cadeauartikelen.

Free Record Shop raakte verder in de problemen toen de Rabobank de aflossingsvrije hypotheken op winkelpanden omzette in hypotheken met aflossing, en twee grote kredietverzekeraars hun contracten opzegden. Atradius en Euler Hermes weigerden garant te staan voor de aanschaf van nieuwe voorraden, waardoor Free Record Shop plotseling alles direct moest afrekenen bij zijn leveranciers, waaronder mediaconcerns als Disney en Universal. Op krediet betalen was geen optie meer. ProCures probeerde dat terug te draaien.

Bij Polare verliep de teloorgang op vergelijkbare wijze: de markt zat tegen en daalde nog harder dan verwacht. ProCures kreeg bij de overname van de noodlijdende boekhandelketens Selexyz en De Slegte een ruimere betalingstermijn van leverancier CB, maar accepteerde niet dat die na een jaar afliep. Uitgevers werden onder druk gezet om hogere kortingen te geven, en ook dat was eigenlijk niet genoeg voor ProCures: liever nog wilde het bedrijf dat boeken in consignatie werden geleverd, waarbij de leverancier pas betaald krijgt als het boek verkocht is.

De kredietverzekeraar van CB weigerde vanaf het begin mee te werken aan de leveringen aan Polare, waardoor CB en uitgevers gezamenlijk het risico op wanbetaling moesten dragen. Toen in januari bleek dat dat risico realiteit werd, weigerde CB, net als de leveranciers van Free Record Shop, opnieuw coulant te zijn.