‘Driekwart van alle klokkenluiders ondervindt negatieve gevolgen’

Foto ANP / Koen van Weel

Klokkenluiders hebben in 2013 veel negatieve gevolgen ondervonden nadat ze een misstand hadden gemeld. Driekwart zou bijvoorbeeld worden gepest of worden buitengesloten. Soms volgde zelfs ontslag. Dat blijkt uit het vandaag verschenen jaarverslag van het Adviespunt Klokkenluiders.

In totaal hebben vorig jaar 435 mensen contact gezocht met het adviespunt, waarvan er uiteindelijk 61 tot klokkenluider werden bestempeld. Van die groep hebben 48 personen uiteindelijk de melding doorgezet waarna het bedrijf werd onderzocht, of het beleid veranderde.

Zorgsector meeste meldingen

Van die 61 klokkenluiders - dus ook de dertien die afhaakten - zegt driekwart na de melding problemen op het werk gekregen te hebben. Daarbij moet gedacht worden aan uitsluiting door collega’s, pesten en zelfs ontslag. Volgens het adviespunt is het perspectief om als klokkenluider bekend te staan reden geweest voor een aantal mensen om bepaalde misstanden niet te melden.

In het jaarverslag roept de organisatie op tot een uitgebreidere bescherming voor personeel dat een misstand meldt. Zo moet het mogelijk zijn om - net als in het Verenigd Koninkrijk - de mogelijkheden te scheppen voor ‘beschermde openbaarmaking’. Klokkenluiders mogen daar onder voorwaarden naar de media stappen om misstanden in de openbaarheid te brengen.

Daarnaast moet volgens het adviespunt de bescherming voor werknemers niet alleen gelden voor ambtenaren. Martin Pernis, voorzitter van het adviespunt:

“Het is ongewenst dat voor ambtenaren al wel, maar voor werknemers in de private sector nog geen specifieke wettelijke bescherming geldt.”

Overigens bestaat er de nodige twijfel over de bescherming van ambtenaren die melding doen van misstanden. Begin dit jaar schreef het adviespunt dat in veel gemeentes geen regelingen bestaan voor klokkenluiders. Zo werd een Rotterdamse ambtenaar die illegale moskee-internaten in de openbaarheid bracht ontslagen, terwijl dit niet had gemogen.

De sector waar de meeste meldingen voorkwamen was de zorg, met 31 procent. Ook gemeentes en de industrie eindigden hoog: ieder met 10 procent. Het ging vaak om misstanden als fraude, machtsmisbruik en corruptie.

Volgens het adviespunt zijn er reeds veertig van de 48 zaken afgerond.

Adviespunt Klokkenluiders Jaarverslag 20132ABD0E32B3F5562A2357D55D

    • Philippus Zandstra