Boze aandeelhouders

Is SBM Offshore een bandietenbedrijf? Drie vragen van beleggers

Foto SBM Offshore

“Je belegt in een bandietenbedrijf”, hadden vrienden gezegd over zijn aandelen in maritiem dienstverlener SBM Offshore. Dat zinde de grijzende belegger op de aandeelhoudersvergadering van het bedrijf gisteren maar niks. Of het bestuur met het ontstane bandietenimago zo snel mogelijk wilden afrekenen, luidde het verzoek.

En zo hadden bijna alle vragenstellers wat te zeggen over de fraude die SBM Offshore eerder deze maand toegaf – de bron van de reputatieschade. We maakten ons tussen 2007 en 2011 schuldig aan omkoping in Angola en Equitoriaal Guinea, moest SBM Offshore concluderen na eigen onderzoek. Ook betalingen in Brazilië zijn onderzocht. Daar gingen wel “rode vlaggen” omhoog, maar werd geen “overtuigend bewijs” gevonden.

De bestuurder met de portefeuille fraude, ‘chief compliance’ Sietze Hepkema, had het er tijdens de aandeelhoudersvergadering maar druk mee. Zijn baas, de Franse topman Bruno Chabas, kon regelmatig achterover leunen terwijl Hepkema de aandeelhouders te woord stond. Dit zijn de drie meest prangende vragen die bezorgde beleggers van hem beantwoord wilde hebben.

1. Gaat de omkoping SBM Offshore geld kosten?

Dat is zeer waarschijnlijk. De zaak “heeft de aandacht” van het Openbaar Ministerie, liet een woordvoerder eerder weten. “Een schikking is waar ik op hoop”, zegt Hepkema nu. Dat zou betekenen dat SBM Offshore de zaak kan afsluiten,zegt hij – iets waar „grote behoefte” aan is. Maar ook de Amerikaanse justitie kan het bedrijf een fraudeboete opleggen. En die kunnen gevaarlijk hoog uitpakken. Hoeveel het SBM Offshore zal kosten, is dus nog onduidelijk. Hoe dan ook overleeft het bedrijf de financiële gevolgen van de fraude, verzekert Hepkema de zaal.

2. In Brazilië is dus geen bewijs gevonden, maar wel ‘rode vlaggen’. Wat betekent dat?

Een aandeelhouder in de zaal heeft er wilde ideeën over. “Luxe diners? Tripjes naar lokale stripclubs?” Die fantasie kan Hepkema niet bevestigen. Rode vlaggen zijn signalen dat er mogelijk is gefraudeerd, legt hij uit. Een voorbeeld is de hoge commissie die Braziliaanse ‘agenten’ ontvingen – lokale tussenpersonen die allerlei dingen voor SBM Offshore regelden. Zo ontving de hoofdagent 90 miljoen euro voor zijn diensten. Zo’n hoog bedrag roept vragen op.

3. Wat heeft SBM Offshore gedaan om omkoping te voorkomen?

Veel – zegt Hepkema, die toevallig zelf een vleesgeworden anti-corruptiemaatregel is. De bestuurder werd in 2012 binnengevlogen als eerste chief compliance in het bestuur, kort nadat de problemen werden ontdekt. Daarnaast zijn anti-corruptietrainingen opgetuigd en is de interne controle beter georganiseerd. Tenslotte werkt het bedrijf alleen nog met externe agenten in landen waar het bedrijf zelf geen werknemers heeft – hoewel dat er nog steeds tientallen zijn. De agenten waar SBM Offshore nog wel mee werkt, worden veel grondiger gescreend. Heeft een agent geen gedragscode? Doet de telefoniste tevens de financiële administratie? Dan, zegt Hepkema, zoekt SBM Offshore tegenwoordig liever een ander.

    • Teri van der Heijden