Opinie

Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Cultuur

Jezus gaat bowlen met zijn apostelen

Jan Dulles als Jezus in ‘The Passion’.
Jan Dulles als Jezus in ‘The Passion’.

Een paar stevige regenbuien boven de stad Groningen vergrootten het gevoel van Lijden en de gemeenschapszin gisteren tijdens de vierde editie van The Passion (EO/RKK). Het passiespel met Nederlandstalige popmuziek kende dit jaar een paar grote pluspunten: Beau van Erven Dorens is een meeslepende verteller, musicalster Simone Kleinsma (Maria onder een paraplu) kan live zingen én acteren, terwijl de virtuositeit van regisseur David Grifhorst opnieuw relikitsch bijna tot kunst wist te verheffen.

De Gronings-Australische theoloog Erin Wilson noemde The Passion woensdag in EenVandaag „een manier om tegelijkertijd seculier én religieus te zijn”. Maar het volkse alternatief voor de Matthäus Passion is geenszins een uniek Nederlands fenomeen.

Van Oberammergau tot Bolivia en van Andalusië tot de Filippijnen worden in de Goede Week folkloristische, prechristelijke elementen verbonden met het verhaal over dood en wederopstanding van Jezus Christus.

Maar nergens is de alliantie met commercie en marketing zo fanatiek ter hand genomen als door de laatste resten van de confessionele omroepzuilen in Nederland. Als Van Erven Dorens probeert een brug te slaan naar de Groningse rebellie tegen aardbevingen en werkloosheid, door te zinspelen op het eigenbelang van lokale bestuurders, dan is dat wellicht theologisch verdedigbaar. Wel een beetje vreemd om de politici die een kwart miljoen euro bijdroegen aan het evenement (gemeente 200.000, provincie 50.000) te beschuldigen van zakken vullen.

Er zijn nog veel meer ongerijmdheden in de bijna populistische benadering van het evangelie. In deze versie gaat Jezus (Jan Dulles van de Volendamse popgroep 3JS) bowlen met zijn twaalf vrienden en bereidt hij ze met een colaatje in de hand voor op Zijn lot. Wat zijn het dikke vrienden, maar waarom vousvoyeren ze hun rebelse bendeleider?

Ook de liefdespoëzie van de kouwe grond in het oeuvre van Marco Borsato, Bløf en Nick & Simon is een wel erg ongeloofwaardige basis. Kijk omhoog/Hou me vast is geen Erbarme dich.

Ook het bespotten van de volkse geloofsuitingen door de elite, zoals gisteren op Twitter in alle toonaarden viel te beluisteren, staat in een eeuwenoude traditie. Het leek wel even of we terug waren in de dagen van het Koningslied, dat ook voortvloeide uit de gezamenlijke inspanningen van de entertainmentsindustrie en de oude machthebbers die proberen het volk cohesie en verlossing te bieden.

Tussen de apostelen viel de Groningse internetondernemer Ben Woldring te herkennen, vorig jaar lid van het Comité Inhuldiging en een van de meest uitgesproken profeten van het Koningslied.

Het ergst waren niet de stuntelige acteerprestaties van de meeste lekenspelers of de kromme clichés uit de teksten van de liedjes. De meeste ergernis wekten bij mij de voorgeproduceerde interviewtjes die Lieke van Lexmond hield met deelnemers aan de processie met een wit neonkruis. „Het is en blijft een vreemd verhaal, die opstanding”, meent een vader met zoon. „Goed om het samen te beleven en te ervaren”, meent Lieke. De vrouw met een burn-out, de moeder van een verongelukte zoon: allemaal super!