Hoe abstracter de songtekst, hoe geschikter voor het lijdensverhaal

Vanavond in Groningen en op tv: The Passion, het lijdensverhaal van Christus als musical. In vier jaar tijd werd het een evenement met miljoenen kijkers. Drie kanten van het succes.

The Passion werd vorig jaar opgevoerd in Den Haag. Het Kruis arriveert bij het podium bij de Hofvijver.
The Passion werd vorig jaar opgevoerd in Den Haag. Het Kruis arriveert bij het podium bij de Hofvijver. Foto Maarten Hartman

Jezus heft dit jaar een lied van Ramses Shaffy aan. „Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder”, zingt hij tot zijn discipelen. Al is er, tegen de regels in, één woordje veranderd. „Niet zonder ons”, zong Shaffy. „Niet zonder Mij”, luidt Jezus' versie. Dat hebben de makers van de vierde editie van The Passion al bekendgemaakt. En welk duet ditmaal de confrontatie tussen Jezus en Judas kracht bijzet, is intussen ook bekend, want uitgelekt – dat wordt Margherita, een liefdesverdrietlied van Marco Borsato: „Waarom zei je mij niet eerder / dat je zo van mij vervreemd was / waarom sprak je over liefde / als je nooit van mij gehouden hebt...”

Verder blijven de betrokkenen nog zwijgen over de repertoirekeus van dit jaar. Zoals ze dat ieder jaar doen. De verrassing – welk min of meer bekend nummer bij welke situatie in het bijbelse verhaal blijkt te passen – is immers een belangrijk aspect van de attractie. En de liedjesvoorraad is ook na drie eerdere edities nog lang niet uitgeput. AVRO-discjockey Jan-Willem Roodbeen, die als „praktiserend christen” de nummers uitkiest, zei zondag in Jinek dat hij nu alweer ideeën voor volgend jaar heeft. De ervaring leert intussen dat vooral de minst concrete teksten het meest geschikt zijn om er een religieuze betekenis in te leggen. Dat gold al in het eerste jaar, toen zangeres Do in de Maria-rol haar leedwezen om Jezus' dood verwoordde door Zeg me dat het niet zo is van Frank Boeijen ten gehore te brengen. In een latere editie bleek een nummer van Bløf, geïnspireerd door het verongelukken van de drummer van de groep, tevens toepasselijk te zijn voor de wijze waarop Jezus de dood voor ogen ziet: „Wat een mooie dag voor de dood...”

Het zingen van bestaande hits in het lijdensverhaal, als in een musical, werd in 2006 voor het eerst vertoond in Manchester – toen Judas zijn wankele geestesgesteldheid de vrije loop liet via Heaven knows I’m miserable now van The Smiths. Want dat is de vaste formule: seculier wordt stichtelijk.