Verliefd op de vijand

Drama //

Tom à la ferme

De vierde film van het jonge Canadese filmtalent Xavier Dolan (1989) heeft een pakkend begin. Onder de klanken van de klassieke chanson Les feuilles mortes zien we een jongen in zijn auto. Dan stopt hij en schrijft geëmotioneerd iets op velletjes wc-papier. Later zal blijken dat hij deze woorden wil uitspreken op de begrafenis van zijn geliefde, naar wiens geboortedorp op het platteland hij op weg is.

Als hij aankomt, is de boerderij verlaten. Hij laat zichzelf binnen en valt in slaap. Als de moeder van de overledene hem verwelkomt alsof zijn aanwezigheid de gewoonste zaak van de wereld is, moet hij van schrik wat kwijl van zijn wang vegen.

Wat Tom à la ferme op scherp stelt, is de komst van Francis, de broer van Toms gestorven geliefde. Francis waarschuwt Tom met klem dat hij niemand mag vertellen, zeker zijn onwetende moeder niet, dat zijn broer homoseksueel was. Hij zet zijn dreigementen kracht bij met flink wat intimidatie en voor de zekerheid een beetje geweld. Toch besluit Tom te blijven, het kantelpunt van de film. Want waarom verkiest een trotse, stadse homo in een omgeving te blijven die hem zeer vijandig gezind is?

Dolan geeft geen sluitende verklaringen, maar suggereert een aantal mogelijkheden. Zo zou je Francis kunnen zien als sadist en Tom als masochist en we hebben een sadomasochistische relatie. Ook maakt Dolan duidelijk dat bruut Francis op zijn broer lijkt, waardoor hij een zekere aantrekkingskracht heeft voor Tom. Op zijn beurt voelt Francis zich heimelijk weer aangetrokken tot Tom. Het levert een zinderende tangoscène op tussen Tom en Francis in de schuur.

Toch is Tom à la ferme de zwakste film die Dolan (Les amours imaginaires, Laurence Anyways) tot nu toe maakte. Hij bewerkte een bestaand toneelstuk en ruilde zijn zwierige stijl in voor een soberdere benadering.